Riforma tal-pagamenti tal-UE: PSD3, ir-Regolament dwar is-Servizzi ta’ Pagament u pagamenti immedjati

Il-liġi tal-UE dwar il-pagamenti qed tinbidel fuq żewġ binarji fl-istess ħin. Riforma waħda hija diġà fis-seħħ: ir-Regolament dwar il-Pagamenti Instant, li jagħmel it-trasferimenti ta' euro instantanji u l-verifika tal-benefiċjarju standard fis-suq kollu. PSD3 u r-Regolament dwar is-Servizzi ta' Ħlas (PSR), intlaħaq qbil politiku dwarha iżda għadha għaddejja mill-adozzjoni formali.

Din il-gwida tistabbilixxi x’tirrikjedi kull riforma, meta u lil min taffettwa.In-naħa tal-liċenzjar tal-pagamenti, inklużi r-regoli dwar il-kapital u s-salvagwardji għall-istituzzjonijiet tal-ħlas u l-flus elettroniċi, hija koperta fil-gwida separata dwar il-flus elettroniċi u l-istituzzjonijiet tal-ħlas.

Għaliex ir-regoli qed jinbidlu

PSD2 saret applikabbli peress li l-Istati Membri ttrasponewha 13 ta’ Jannar 2018Hija fetħet is-suq għall-fornituri tal-bidu ta' pagament u l-informazzjoni dwar il-kontijiet u introduċiet awtentikazzjoni b'saħħitha tal-klijent.

Id-dgħufijiet tagħha minn dakinhar saru ċari. Nota ta’ April 2026 tiddeskrivi l-għanijiet tal-pakkett il-ġdid bħala li jindirizza l-frodi fil-pagamenti, iżid il-protezzjoni tal-konsumatur, jagħti spinta lit-trasparenza, itejjeb l-aċċess għall-flus kontanti u jadatta r-regoli għat-teknoloġija l-ġdida.

It-trasferimenti tal-euro immedjati ilhom jeżistu għal bosta snin, iżda l-adozzjoni tagħhom ma kinitx uniformi u ħafna fornituri ma kienux joffruhom, għalhekk l-UE għażlet li timponihom permezz ta' regolament.

Ir-Regolament dwar il-Pagamenti Instant

Regolament (UE) 2024/886 ġiet ippubblikata fid-19 ta’ Marzu 2024. Hija temenda l- SEPA Ir-Regolament (UE) Nru 260/2012, PSD2 u d-Direttiva dwar il-Finalità tas-Saldu, u japplika għal trasferimenti ta’ kreditu f’euro.

Obbligi ewlenin

Ir-regolament jimponi erba’ dmirijiet ewlenin fuq il-fornituri tas-servizzi ta’ pagament li diġà joffru trasferimenti ta’ kreditu:

1. Joffru trasferimenti instant għal kulħadd. Kwalunkwe fornitur li joffri trasferimenti ta’ kreditu għandu joffri l-bgħit u r-riċezzjoni ta’ trasferimenti ta’ kreditu instantanji lill-klijenti kollha tiegħu, b’kontijiet li jistgħu jintlaħqu 24 siegħa kuljum fi kwalunkwe jum tal-kalendarju (Artikolu 5a).
2. Għaxar sekondi. Il-fornitur tal-benefiċjarju għandu jagħmel il-fondi disponibbli, u jikkonferma t-tlestija, fi żmien 10 sekondi minn meta l-fornitur tal-pagatur jirċievi l-ordni.
3. Parità tal-prezzijiet. It-tariffi għal trasferimenti instantanji ma jistgħux jaqbżu t-tariffi għal trasferimenti ta’ kreditu standard tal-istess tip (Artikolu 5b).
4. Verifika tal-benefiċjarju. Qabel ma l-pagatur jawtorizza trasferiment, il-fornitur għandu jivverifika l-isem tal-benefiċjarju mal-identifikatur tal-kont, mingħajr ħlas (Artikolu 5c).

It-trasferimenti immedjati għandhom ikunu disponibbli wkoll permezz ta’ kull mezz li bih il-klijent jista’ jagħmel trasferiment ta’ kreditu ordinarju.

Verifika tal-benefiċjarju fil-prattika

Taħt Artikolu 5c, il-fornitur tal-benefiċjarju jikkonferma jekk l-isem u IBAN Jekk kważi jaqblu, il-pagatur jiġi muri l-isem korrett; jekk ma jaqblux, il-pagatur jiġi mwissi li l-flus jistgħu jmorru f'kont li mhuwiex miżmum mir-riċevitur maħsub tal-ħlas.

Iċ-ċekk ma jistax jimblokka l-ħlas, iżda min iħallas xorta jista' jawtorizzah u għandu jiġi mgħarraf x'jfisser li tinjora twissija għad-drittijiet ta' rifużjoni.

Il-klijenti tan-negozju li jibagħtu pagamenti bl-ingrossa jistgħu jagħżlu li ma jagħmlux iċ-ċekk, u jagħżluh mill-ġdid fi kwalunkwe ħin.Fornitur li jwettaq il-verifika b'mod korrett mhuwiex responsabbli għal trasferiment lill-benefiċjarju żbaljat ikkawżat minn identifikatur żbaljat.Jekk iċ-ċekk ma jirnexxix minħabba żball tal-fornitur, il-fornitur tal-pagatur għandu jirrimborża lill-pagatur u jista' jirkupra t-telf mill-fornitur tal-benefiċjarju.

Iskrinjar tas-sanzjonijiet

Ir-regolament biddel il-mod kif jaħdem l-iskrinjar tas-sanzjonijiet għal pagamenti immedjati. Artikolu 5d, il-fornituri jridu jiċċekkjaw lill-klijenti tagħhom stess kontra sanzjonijiet finanzjarji mmirati tal-UE mill-inqas darba kull jum kalendarju u immedjatament wara elenkar ġdid jew emendat.

L-iskrinjar għal raġunijiet oħra, inklużi reġimi ta' sanzjonijiet oħra u regoli kontra l-ħasil tal-flus, mhuwiex affettwat minn din id-Direttiva.

Skadenzi

Ir-regolament iqassar l-iskadenzi tiegħu skont il-munita tal-Istat Membru tal-fornitur.

Obbligu	Fornituri fl-Istati Membri taż-żona tal-euro	Fornituri fi Stati Membri oħra
Riċevi trasferimenti instantanji	9 ta’ Jannar 2025	9 ta’ Jannar 2027
Ibgħat trasferimenti instantanji	9 ta’ Ottubru 2025	9 ta’ Lulju 2027
Parità tal-prezz	9 ta’ Jannar 2025	9 ta’ Jannar 2027
Verifika tal-benefiċjarju	9 ta’ Ottubru 2025	9 ta’ Lulju 2027
Iskrinjar tas-sanzjonijiet ta' kuljum	9 ta’ Jannar 2025	9 ta’ Jannar 2025

L-istituzzjonijiet ta’ pagament u l-istituzzjonijiet tal-flus elettroniċi għandhom id-dati tagħhom stess għall-obbligu tat-trasferiment immedjat Artikolu 5aFiż-żona tal-euro għandhom jibagħtu u jirċievu trasferimenti instantanji sad-9 ta’ April 2027; f’postijiet oħra għandhom jirċievu sad-9 ta’ April 2027 u jibagħtu sad-9 ta’ Lulju 2027.

Il-fornituri fi Stati Membri li mhumiex fl-euro jistgħu, bil-permess minn qabel tas-superviżur, jistabbilixxu limitu fuq it-trasferimenti immedjati f’euro minn kontijiet fil-munita nazzjonali.Dan il-limitu jiġi stabbilit mis-superviżur u ma jistax ikun inqas minn EUR 25,000.

Il-ftuħ tas-sistemi ta' ħlas lil dawk li mhumiex banek

Ir-regolament indirizza wkoll ostaklu li ilu jeżisti għal żmien twil għall-istituzzjonijiet tal-ħlas u l-flus elettroniċi. Hija emendat id-Direttiva dwar il-Finalità tas-Saldu sabiex il-PIs u l-IMEs ikunu jistgħu jipparteċipaw f’sistemi ta’ ħlas maħtura, u emendat PSD2 biex tippermetti li fondi protetti jinżammu f’bank ċentrali fid-diskrezzjoni ta’ dak il-bank. L-Istati Membri kellhom japplikaw dawn il-bidliet sa 9 April 2025.

L-aċċess dirett għall-ikklerjar u s-saldu jnaqqas id-dipendenza fuq il-bank sponsor, għalkemm kull sistema u kull bank ċentrali xorta jistabbilixxu l-kriterji ta’ ammissjoni tagħhom stess.

PSD3 u r-Regolament dwar is-Servizzi ta’ Ħlas

Il-Kummissjoni Ewropea pproponiet il-pakkett fit-28 ta' Ġunju 2023 u huwa magħmul minn żewġ partijiet:

Strument	Tip	Kontenut prinċipali
PSD3	Direttiva, trasposta mill-Istati Membri	Liċenzjar u superviżjoni ta’ istituzzjonijiet ta’ pagament, inkluż il-ħruġ ta’ flus elettroniċi; servizzi fi flus kontanti
PSR	Regolament, applikabbli direttament	Regoli ta' kondotta: trasparenza, drittijiet u obbligi, frodi, servizzi bankarji miftuħa, awtentikazzjoni qawwija tal-klijenti

L-introduzzjoni tar-regoli ta' kondotta f'regolament hija maħsuba biex tneħħi d-differenzi fit-traspożizzjoni nazzjonali, filwaqt li l-liċenzjar jibqa' f'direttiva minħabba li huwa aktar qrib tal-istrutturi superviżorji nazzjonali.

Statut leġiżlattiv

Il-ftehim politiku wasal fit-trilogu finali fis-26 ta' Novembru 2025, skont il- Nota tal-KunsillIt-testi ta’ kompromess intbagħtu lill-Coreper f’April 2026 għall-approvazzjoni “bil-ħsieb li jintlaħaq ftehim fit-tieni qari”.

Mis-7 ta’ Ottubru 2026, L-Osservatorju Leġiżlattiv L-Osservatorju juri li l-Kumitat ECON tal-Parlament approva t-testi miftiehma fil-5 ta' Mejju 2026, il-fajls qed jistennew il-pożizzjoni tal-ewwel qari tal-Kunsill u l-Osservatorju juri data indikattiva għall-plenarja fl-14 ta' Diċembru 2026.

L-ebda strument ma ġie ppubblikat f'Il-Ġurnal Uffiċjali.In-numri tal-artikoli u ċ-ċifri ta' hawn taħt ġejjin mit-testi ta' kompromess ta' April 2026 u jistgħu jiġu nnumerati mill-ġdid jew aġġustati fl-iffinalizzar legali-lingwistiku.

Meta japplikaw ir-regoli

It-test ta’ PSR kompromess japplika 21 xhur wara d-dħul fis-seħħ. L-Artikoli 50 u 57, li jestendu l-verifika tal-benefiċjarju, japplikaw wara 27 xhur.

PSD3 għandhom jiġu trasposti u applikati fi żmien 21 xhur mid-dħul fis-seħħ. L-istituzzjonijiet eżistenti ta’ pagament u flus elettroniċi għandhom sa 27 xhur wara d-dħul fis-seħħ biex juru lis-superviżur tagħhom li jissodisfaw ir-rekwiżiti l-ġodda.

Il-frodi: fiċ-ċentru tal-PSR

Il-prevenzjoni tal-frodi hija l-aktar bidla viżibbli għall-konsumaturi.PSR It-test ta' kompromess iżid diversi għodod.

Verifika tal-benefiċjarju għat-trasferimenti kollha ta’ kreditu

PSR Artikolu 50 tapplika l-verifika tar-regoli tal-benefiċjarju tar-Regolament dwar il-Ħlasijiet Immedjati għat-trasferimenti kollha ta’ kreditu, inklużi dawk SEPA Fejn kont ikun identifikat b’xi ħaġa oħra għajr il-kodiċi tal-kont, IBAN, il-kontroll japplika għal dak l-identifikatur.

L-Artikolu 57 jirrifletti r-regola tar-responsabbiltà: jekk fornitur jonqos milli jwettaq il-verifika b’mod korrett u l-pagament imur ħażin, il-fornitur tal-pagatur għandu jħallas lura lill-pagatur mingħajr dewmien u jista’ jirkupra mill-fornitur bi żball.

Frodi ta' impersonazzjoni bankarja

PSR Artikolu 59 tindirizza l-frodi fejn kriminal jippretendi li huwa l-bank tal-konsumatur stess, billi juża mezzi ta' komunikazzjoni attribwiti lilu; jekk dik il-manipulazzjoni twassal lill-konsumatur biex jawtorizza pagamenti, il-fornitur għandu jirrifondi l-ammont sħiħ, sakemm il-konsumatur jinnotifikah minnufih u jirrapporta l-frodi lill-pulizija.

Il-fornitur għandu 15-il jum ta' xogħol biex jirrimborża jew jiġġustifika r-rifjut, li jista' jiġi rrifjutat biss jekk ikun hemm suspett ta' frodi jew negliġenza serja min-naħa tal-konsumatur, u l-oneru tal-prova jkun fuqu.

Limiti tal-infiq u kondiviżjoni tad-dejta

It-test ta' kompromess jagħti lill-konsumaturi aktar kontroll u jipprovdi lill-fornituri b'aktar informazzjoni:

• Limiti ta’ nfiq. Il-klijenti jistgħu jistabbilixxu limiti għal kull tranżazzjoni jew għal kull perjodu.Żidiet remoti jidħlu fis-seħħ biss wara dewmien ta' erba' sigħat, sakemm il-klijent ma jagħżilx mod ieħor (l-Artikolu 51).
• Il-kondiviżjoni tad-dejta dwar il-frodi. Il-fornituri jridu jieħdu sehem f’arranġamenti għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni dwar frodi suspettata, b’dejta miżmuma għal mhux aktar minn ħames snin.
• Telekomunikazzjonijiet u pjattaformi. Il-fornituri tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jridu jieħdu miżuri kontra l-identifikazzjoni ta’ min qed iċempel u l-iffalsifikar tal-emails, u pjattaformi onlajn kbar ħafna jridu jikkooperaw mal-fornituri tal-ħlas.
• Reklamar finanzjarju. Il-pjattaformi online kbar ħafna u l-magni tat-tiftix iridu jitolbu lil dawk li jirreklamaw is-servizzi finanzjarji regolati għal evidenza li huma awtorizzati (l-Artikolu 59b).

Tqabbil: l-approċċ tar-Renju Unit

Ir-Renju Unit għażel mudell usa' għall-frodi ta' pagament push awtorizzat. Mis-7 ta' Ottubru 2024, Regolatur tas-Sistemi ta' Ħlas irrikjeda rimborż ta’ frodi tal-APP ta’ Faster Payments sa GBP 85,000 għal kull pretensjoni, bil-Bank of England japplika l-istess livell għal CHAPS.

It-test tal-UE huwa aktar strett fl-ambitu, u jiffoka fuq l-impersonazzjoni tal-fornitur tal-konsumatur stess minflok il-frodi kollha awtorizzata ta’ ħlas push, u fejn japplika, l-Artikolu 59 jirrikjedi rimborż tal-ammont sħiħ.

Open banking taħt il- PSR

PSD2 ħolqot drittijiet għall-klijenti biex jużaw fornituri ta’ bidu ta’ pagament u ta’ informazzjoni dwar il-kontijiet (l-Artikoli 66 u 67). Fil-prattika, il-kwalità tal-interfaċċa u l-ostakli mqiegħda mill-banek jillimitaw l-adozzjoni.

It-test ta’ kompromess PSR iżomm il-mudell u jissikkah:

• Interfaċċji ddedikati. Il-fornituri tas-servizzi tal-kontijiet għandhom joffru interfaċċa ddedikata għall-aċċess għad-dejta, b’rekwiżiti ta’ prestazzjoni u disponibilità (mill-Artikolu 35).
• Ostakli pprojbiti. Lista ta’ prattiki li jimpedixxu l-aċċess minn fornituri terzi hija pprojbita (Artikolu 44).
• Dashboard tal-kunsens. Il-banek għandhom jagħtu lill-klijenti dashboard fl-interfaċċja tagħhom stess biex jaraw u jirtiraw il-kunsensi mogħtija għal informazzjoni dwar il-kontijiet u servizzi ta’ bidu ta’ pagament rikorrenti (Artikolu 43).

It-test jipprojbixxi lill-banek milli jfasslu d-dashboard b’mod li jiskoraġġixxi lill-klijenti milli jużaw is-servizzi ta’ partijiet terzi.

Aċċess għal kontijiet bankarji għall-istituzzjonijiet ta’ pagament

PSD2 L-Istati Membri diġà kienu jeħtieġu li l-istituzzjonijiet ta’ pagament ikollhom aċċess għall-kontijiet bankarji fuq bażi oġġettiva, mhux diskriminatorja u proporzjonata.

PSR Artikolu 32 tirrestrinġi r-raġunijiet li fuqhom bank jista’ jirrifjuta jew jagħlaq kont għal istituzzjoni ta’ pagament, l-aġenti tagħha jew applikant. AML Regolament, ksur materjali tal-kuntratt, dokumenti nieqsa u ċaħda jew irtirar tal-liċenzja tal-istituzzjoni.

Ir-rifjut għandu jiġi nnotifikat fi żmien xahar minn applikazzjoni kompluta, b’raġunijiet speċifiċi għar-riskji tal-applikant aktar milli dawk ġeneriċi.

Flus kontanti u bidliet oħra f’ PSD3

PSD3 Artikolu 37 tippermetti lill-bejjiegħa bl-imnut jipprovdu flus kontanti mingħajr xiri, barra mir-reġim ta' liċenzjar, sa EUR 150 għal kull ġbid; l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu limitu aktar baxx ta' mhux inqas minn EUR 100, u l-ġbid għandu jkun soġġett għal awtentikazzjoni qawwija tal-klijent.

PSD3 Dawn il-bidliet, kif ukoll ir-regoli tranżitorji għad-detenturi ta’ liċenzji eżistenti, huma koperti fil-gwida dwar il-flus elettroniċi u l-istituzzjonijiet tal-ħlas.

Crypto u stablecoins

It-tokens tal-flus elettroniċi taħt MiCA huma wkoll “fondi” għall-liġi dwar il-pagamenti.EBA ta lill-fornituri tas-servizzi tal-kripto-assi sat-2 ta’ Marzu 2026 biex jiksbu PSD2 awtorizzazzjoni għal servizzi ta’ pagament li jinvolvu dawk it-tokens, u f’opinjoni ta’ Frar 2026 ta parir lis-superviżuri dwar kif għandhom jipproċedu wara dik id-data.

Il- PSD3 Is-superviżuri għandhom jiddeċiedu fi żmien 60 jum ta' xogħol dwar applikazzjoni kompluta minn istituzzjoni awtorizzata mill-MiCA. CASP li trid tipprovdi servizzi ta’ pagament biss b’token tal-flus elettroniċi.

X’għandhom jagħmlu l-kumpaniji issa

L-ippjanar għaż-żewġ riformi għaddej b'mod parallel:

1. Ħlasijiet immedjati. Il-PIs u l-IMEs li joffru trasferimenti ta’ kreditu f’euro għandhom jibnu kapaċità immedjata għall-iskadenzi tal-Artikolu 5a tagħhom, flimkien mal-verifika tal-benefiċjarju u l-iskrinjar tas-sanzjonijiet ta’ kuljum.
2. Kontrolli tal-frodi. Il-banek u l-fornituri tal-ħlas għandhom jimmonitorjaw il-frodi, il-komunikazzjonijiet mal-klijenti u l-proċessi ta’ rifużjoni tagħhom biex PSR Artikoli 50, 57 u 59.
3. Open banking. Il-fornituri tas-servizzi tal-kontijiet għandhom jirrevedu l-interfaċċi ddedikati tagħhom u jfasslu d-dashboard tal-kunsens.
4. Liċenzjar. PIs u EMIs eżistenti għandhom iħejju l-evidenza li s-superviżur tagħhom se jkollu bżonn taħt il- PSD3 regoli tranżizzjonali.
5. Ara t-test finali. Id-dati fil-PSR u PSD3 jibdew mid-dħul fis-seħħ, li jiddependi fuq il-pubblikazzjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali.

Barra mill-UE, id-direzzjoni hija simili anki fejn l-istrumenti huma differenti.Ditti b'klijenti f'diversi reġjuni għandhom jistennew li pagamenti immedjati, iċċekkjar tal-benefiċjarju u rimborż ta' frodi jsiru karatteristiċi standard aktar milli extras fakultattivi.