Konformità: AML, KYC u sanzjonijiet

Il-konformità mal-liġi dwar il-kriminalità finanzjarja hija l-qasam li fih ħafna banek ġodda jiltaqgħu mal-ewwel sejbiet serji superviżorji tagħhom, u huwa wkoll il-qasam li l-banek korrispondenti jeżaminaw mill-qrib qabel ma jiftħu kontijiet. Bank bi pjan ta’ kapital sod iżda b’kontrolli dgħajfa kontra l-ħasil tal-flus se jkollu diffikultà biex jikseb liċenzja u, ladarba jkun ingħata l-liċenzja, biex jikkonnettja mas-sistema internazzjonali tal-ħlasijiet.

L-istandard globali: FATF

It-Task Force ta' Azzjoni Finanzjarja tistabbilixxi l-istandard internazzjonali fl-40 Rakkomandazzjoni tagħha. It-test attwali, adottat fl-2012, ġie aġġornat l-aħħar f'Ottubru 2025. Il-pajjiżi jimplimentaw ir-Rakkomandazzjonijiet permezz tal-liġi, u t-FATF u l-korpi reġjonali tiegħu jivvalutaw kull pajjiż permezz ta' evalwazzjonijiet reċiproċi.

Ir-Rakkomandazzjonijiet l-aktar rilevanti għall-banek huma elenkati hawn taħt.

Rakkomandazzjoni	Suġġett
R.1	Valutazzjoni tar-riskji u applikazzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq ir-riskju
R.6 u R.7	Sanzjonijiet finanzjarji mmirati kontra t-terroriżmu u l-proliferazzjoni
R.10	Diliġenza dovuta tal-klijent
R.11	Żamma ta' rekords
R.12	Persuni esposti politikament
R.13	Servizzi bankarji korrispondenti
R.15	Teknoloġiji ġodda, inklużi assi virtwali
R.16	Trasparenza tal-ħlasijiet, qabel trasferimenti bil-fili
R.17 sa R.19	Dipendenza fuq partijiet terzi, kontrolli interni, pajjiżi b’riskju ogħla
R.20 u R.21	Rappurtar ta’ transazzjonijiet suspettużi u tipping-off
R.24 u R.25	Sjieda benefiċjarja ta' persuni ġuridiċi u arranġamenti

Il-bażi hija l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju f’R.1.Il-miżuri għandhom ikunu proporzjonati għar-riskji identifikati, li jfisser aktar skrutinju għal klijenti u prodotti b’riskju ogħla u miżuri simplifikati fejn ir-riskju huwa dimostrabbilment anqas.

Kun af il-klijent tiegħek u d-diliġenza dovuta tal-klijent

Rakkomandazzjoni 10 Il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-kontijiet titlob li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment jippreżentaw id-dejta tas-CDD meta jistabbilixxu relazzjoni ta’ negozju, għal tranżazzjonijiet okkażjonali ta’ aktar minn USD/EUR 15,000, meta jkun hemm suspett ta’ ħasil tal-flus jew finanzjament tat-terroriżmu, u meta l-istituzzjoni jkollha dubji dwar dejta ta’ identifikazzjoni miksuba qabel.

Il-miżuri tas-CDD huma:

1. L-identifikazzjoni tal-klijent u l-verifika tal-identità bl-użu ta’ dokumenti, data jew informazzjoni minn sors affidabbli u indipendenti.
2. L-identifikazzjoni tas-sid benefiċjarju u t-teħid ta' miżuri raġonevoli biex tiġi vverifikata l-identità, inkluż il-fehim tal-istruttura tas-sjieda u tal-kontroll ta' persuni ġuridiċi u arranġamenti.
3. Jifhem, u kif xieraq jikseb informazzjoni dwar, l-iskop u n-natura maħsuba tar-relazzjoni.
4. It-twettiq ta’ diliġenza dovuta kontinwa u skrutinju tat-transazzjonijiet biex jiġi żgurat li huma konsistenti mal-għarfien tal-istituzzjoni dwar il-klijent, inkluż, fejn meħtieġ, is-sors tal-fondi.

Jekk istituzzjoni ma tkunx tista' tikkompleta s-CDD, hija m'għandhiex tiftaħ il-kont jew għandha ttemm ir-relazzjoni, u għandha tikkunsidra li tippreżenta rapport ta' transazzjoni suspettuża.Skont R.11, ir-rekords tat-transazzjonijiet u tas-CDD għandhom jinżammu għal mill-inqas ħames snin.

Diliġenza dovuta mtejba

Id-diliġenza dovuta msaħħa (EDD) tapplika fejn ir-riskju huwa ogħla.Miżuri tad-diliġenza dovuta msaħħa jinkludu aktar evidenza dwar is-sors tal-fondi u s-sors tal-ġid, l-approvazzjoni mill-maniġment superjuri u reviżjoni aktar frekwenti.

Sjieda benefiċjarja

Is-sid benefiċjarju huwa l-persuna fiżika li fl-aħħar mill-aħħar tippossjedi jew tikkontrolla klijent. R.24 jeħtieġ lill-pajjiżi jiżguraw li informazzjoni adegwata, preċiża u aġġornata dwar is-sjieda benefiċjarja tkun disponibbli għall-awtoritajiet, permezz ta' reġistru jew mekkaniżmu alternattiv. Huwa jipprojbixxi wkoll ishma ġodda tal-portatur u jeħtieġ miżuri kontra l-użu ħażin ta' azzjonisti nominati u diretturi.

L-UE tistabbilixxi limitu komuni. Skont Regolament kontra l-Ħasil tal-Flus, interess ta' sjieda tfisser sjieda diretta jew indiretta ta' 25% jew aktar tal-ishma, id-drittijiet tal-vot jew interess ieħor ta' sjieda f'entità korporattiva.Il-kontroll permezz ta' mezzi oħra jista' wkoll jagħmel persuna sid benefiċjarju, u limitu ta' 25% ma jneħħix il-ħtieġa li tinftiehem l-istruttura sħiħa.

Persuni esposti politikament

PEP huwa xi ħadd fdat b'funzjoni pubblika prominenti, bħal kap ta' stat, politiku anzjan, imħallef anzjan jew uffiċjal anzjan ta' intrapriża tal-istat.Il-membri tal-familja u l-assoċjati mill-qrib huma koperti wkoll.

Għal PEP barranin, R.12 jeħtieġ li l-istituzzjonijiet:

1. Ikollha sistemi ta' ġestjoni tar-riskju biex tiddetermina jekk klijent jew sid benefiċjarju huwiex PEP.
2. Ikseb approvazzjoni maniġerjali għolja biex tistabbilixxi jew tkompli r-relazzjoni.
3. Tieħu miżuri raġonevoli biex tistabbilixxi s-sors tal-ġid u s-sors tal-fondi.
4. Iwettaq monitoraġġ kontinwu msaħħaħ.

Għal PEP domestiċi u persuni b’funzjonijiet prominenti f’organizzazzjonijiet internazzjonali, dawn il-miżuri japplikaw fejn ir-relazzjoni tkun ta’ riskju ogħla.

Iskrinjar tas-sanzjonijiet

Is-sanzjonijiet huma projbizzjonijiet legali, mhux ġudizzji ta’ riskju. Taħt R.6, il-pajjiżi għandhom jiffriżaw “mingħajr dewmien” il-fondi ta’ persuni indikati mill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU għat-terroriżmu, u R.7 japplika l-istess loġika għall-finanzjament tal-proliferazzjoni.

Il-banek japplikaw ukoll is-sanzjonijiet awtonomi tal-ġurisdizzjonijiet fejn joperaw, li fl-UE huma regolamenti tal-Kunsill. Il-banek li jagħmlu pagamenti f'muniti oħra jridu wkoll iqisu r-reġimi tas-sanzjonijiet applikati mill-banek korrispondenti tagħhom, minħabba li pagament li jikser dawk ir-reġimi se jitwaqqaf fil-katina.

Programm ta’ sanzjonijiet ikopri:

1. L-iskrinjar tal-klijenti, is-sidien benefiċjarji u l-partijiet konnessi fl-onboarding u kull meta jinbidlu l-listi.
2. L-iskrinjar tal-pagamenti, inkluż l-ismijiet tal-partijiet, il-banek, il-bastimenti u l-postijiet, f'ħin reali qabel l-eżekuzzjoni.
3. Ġestjoni ta’ twissijiet b’deċiżjonijiet dokumentati, li jevitaw kemm kumdità falza kif ukoll imblukkar eċċessiv.
4. L-iffriżar u r-rappurtar ta’ logħbiet lill-awtorità kompetenti.
5. Kontrolli kontra l-evażjoni, bħat-tneħħija jew it-tibdil tal-informazzjoni dwar il-ħlas.

Monitoraġġ tat-tranżazzjonijiet u rapporti ta’ attività suspettuża

Il-monitoraġġ tat-tranżazzjonijiet iqabbel l-attività tal-klijent mal-profil mistenni u mat-tipoloġiji magħrufa.Il-monitoraġġ normalment ikun awtomatizzat, b’xenarji u limiti mfassla għall-bażi ta’ klijenti tal-bank stess, u rivedut minn analisti mħarrġa.

Taħt R.20, istituzzjoni li “tissuspetta jew għandha raġunijiet raġonevoli biex tissuspetta” li l-fondi huma r-rikavat ta’ reat jew relatati mal-finanzjament tat-terroriżmu trid tirrapporta minnufih lill-unità tal-intelligence finanzjarja.Dawn ir-rapporti jissejħu rapporti dwar transazzjonijiet suspettużi jew rapporti dwar attività suspettuża skont il-ġurisdizzjoni.

Ir-Regolament R.21 jipproteġi lill-persunal li jirrapporta in bona fede u jipprojbixxi l-iżvelar, jiġifieri li jiġi żvelat lill-klijent jew lil oħrajn li ġie ppreżentat rapport.Bank għandu għalhekk jimmaniġġja r-relazzjoni mal-klijent b’attenzjoni wara li jkun ippreżentah, mingħajr ma jiżvela r-rapport.

Il-pakkett tal-UE AML u AMLA

L-UE adottat pakkett fl-2024 li jċaqlaq il-biċċa l-kbira tar-regoli minn direttivi għal regolament applikabbli direttament u joħloq awtorità tal-UE.

Strument	X'tagħmel	Data ewlenija
Ir-Regolament (UE) 2024/1624 (AMLR)	Sett uniku ta' regoli għall-entitajiet marbutin b'obbligu: CDD, sjieda benefiċjarja, PEP, rappurtar, limitu madwar l-UE fuq pagamenti fi flus kontanti minn kummerċjanti f'oġġetti u servizzi ta' EUR 10,000	Japplika mill-10 ta' Lulju 2027, b'data aktar tard għal ċerti entitajiet
Id-Direttiva (UE) 2024/1640 (AMLD6)	Superviżuri nazzjonali, UIF, reġistri tas-sjieda benefiċjarja, reġistri tal-kontijiet bankarji	Traspożizzjoni ġenerali sal-10 ta' Lulju 2027, b'dati aktar bikrija għal xi artikoli
Regolament (UE) 2024/1620 (AMLA)	Toħloq l-Awtorità Kontra l-Ħasil tal-Flus, ibbażata fi Frankfurt am Main	Japplika mill-1 ta' Lulju 2025, b'xi artikoli qabel

AMLA se jissorvelja direttament numru limitat ta’ istituzzjonijiet finanzjarji u ta’ kreditu b’riskju għoli li joperaw f’mill-inqas sitt Stati Membri. Ir-regolament jeħtieġ li l-ewwel proċess ta’ selezzjoni jibda sa 1 Lulju 2027, u jiddikjara li s-superviżjoni diretta tal-entitajiet magħżula għandha tibda f’2028. Jekk aktar minn 40 entitajiet jikkwalifikaw fl-ewwel rawnd, AMLA tissorvelja l-40 li joperaw fl-ogħla numru ta’ Stati Membri.

Għall-istituzzjonijiet l-oħra, is-superviżuri nazzjonali jibqgħu responsabbli, b’ AMLA il-koordinazzjoni u l-istabbiliment ta’ standards tekniċi.

Ir-regola tal-ivvjaġġar

Ir-regola tal-ivvjaġġar teħtieġ li l-informazzjoni dwar il-ħlas dwar l-oriġinatur u l-benefiċjarju takkumpanja trasferiment tul il-katina tal-ħlas. FATF R.16.

Fl-UE, ir-Regolament (UE) 2023/1113 japplika minn 30Diċembru 2024 għat-trasferimenti ta’ fondi u ta’ kripto-assi. Għal trasferimenti ta' fondi, informazzjoni sħiħa dwar il-pagatur u l-benefiċjarju hija meħtieġa għal aktar minn EUR 1,000, b'rekwiżiti eħfef għal trasferimenti iżgħar li mhumiex marbuta. Għall-kripto-assi, ir-regolament japplika l-istess rekwiżiti “irrispettivament mill-ammont tagħhom u minn jekk humiex trasferimenti domestiċi jew transkonfinali”.

Il- FATF reviżjoni R.16 u n-nota interpretattiva tagħha f'Ġunju 2025, li tissejjaħ mill-ġdid it-trasparenza tal-ħlas. CSSFSommarju ta ’, it-tibdiliet jistandardizzaw l-informazzjoni meħtieġa fil-messaġġi tal-ħlas, jiċċaraw ir-responsabbiltajiet tul il-katina tal-ħlas, iżidu miżuri kontra l-frodi, ir-rotot żbaljati u l-iżbalji bħall-verifika tal-benefiċjarju, u għandhom jidħlu fis-seħħ sa tmiem l-2030.

Riskju tal-pajjiż u listi pubbliċi

Il- FATF Fis-sessjoni plenarja tagħha ta' Ġunju 2026, kif imqassra minn FIAU ta’ Malta, ir-Repubblika Demokratika tal-Poplu tal-Korea, l-Iran u l-Mjanmar baqgħu ġurisdizzjonijiet b’riskju għoli soġġetti għal sejħa għall-azzjoni.Il-Bosnja-Ħerzegovina u l-Iraq ġew miżjuda mal-lista ta’ ġurisdizzjonijiet taħt monitoraġġ imsaħħaħ, u l-Alġerija u n-Namibja tneħħew.

L-UE żżomm il-lista tagħha stess ta’ pajjiżi terzi b’riskju għoli. The European Commission adopted amendments in December 2025 that added Russia, Bolivia and the British Virgin Islands with effect from 29 January 2026. L-entitajiet marbutin b’obbligu tal-UE jridu japplikaw diliġenza dovuta msaħħa għal relazzjonijiet u tranżazzjonijiet li jinvolvu pajjiżi elenkati.

X’jistennew ir-regolaturi minn bank ġdid

1. Valutazzjoni tar-riskju tan-negozju kollu li jkopru klijenti, prodotti, kanali u pajjiżi, approvati mill-bord.
2. Uffiċjal tar-rappurtar tal-ħasil tal-flus b’awtorità, riżorsi u aċċess dirett għall-bord.
3. Politiki u proċeduri bil-miktub li jaqblu mas-sistemi attwali ta’ onboarding u monitoraġġ.
4. Sistemi ttestjati għall-verifika tal-identità, l-iskrinjar u l-monitoraġġ, b’sintonizzazzjoni dokumentata.
5. Taħriġ għall-persunal kollu, b'taħriġ speċjalizzat għall-uffiċċju ta' quddiem u l-konformità.
6. Ittestjar indipendenti minn awditur intern jew reviżjoni esterna.
7. Konsistenza mal-pjan tan-negozju. Ir-regolaturi jqabblu l- AML qafas mal-klijenti fil-mira u l-pajjiżi fl-applikazzjoni, u sfidi lakuni.

L-artiklu li jmiss jagħti ħarsa lejn is-servizzi bankarji korrispondenti, fejn dawn il-kontrolli jiġu ttestjati minn banek oħra kif ukoll mis-superviżuri.