Ix-xiri ta’ bank: bidla fil-kontroll u parteċipazzjonijiet azzjonarji kwalifikanti

L-akkwist ta’ bank eżistenti jew ditta finanzjarja regolata jista’ jkun aktar mgħaġġel milli l-bini ta’ wieħed ġdid, iżda qatt ma huwa mod kif jinqabeż ir-regolatur.F’kull ċentru finanzjarju ewlieni, ix-xerrej ta’ sehem sinifikanti għandu jikseb l-approvazzjoni tas-superviżur qabel ma jagħlaq, u x-xerrej jiġi eżaminat kważi mill-qrib daqs applikant għal liċenzja ġdida.

Din il-gwida tispjega l-qafas tal-UE fid-dettall, minħabba li huwa l-aktar wieħed kodifikat, u tqabbilu mar-Renju Unit, Ħong Kong u l-Iżvizzera.L-istess loġika tapplika għall-istituzzjonijiet tal-flus elettroniċi, l-istituzzjonijiet tal-ħlas, id-ditti tal-investiment u l-assiguraturi, b'varjazzjonijiet speċifiċi għas-settur.

X'jikkawża l-approvazzjoni

Il-kunċett ewlieni huwa l-holding kwalifikanti: holding dirett jew indirett li jirrappreżenta 10% jew aktar tal-kapital jew tad-drittijiet tal-vot ta’ ditta finanzjarja, jew li jagħmilha possibbli li tiġi eżerċitata influwenza sinifikanti fuq il-ġestjoni tagħha.

Skont l-Artikolu 22 tad-Direttiva dwar ir-Rekwiżiti tal-Kapital (CRD), kull min ikun iddeċieda li jakkwista sehem kwalifikanti f’istituzzjoni ta’ kreditu, jew li jżidu b’tali mod li jilħaq jew jaqbeż l-20%, 30% jew 50%, jew sabiex il-bank isir is-sussidjarju tiegħu, għandu jinnotifika lill-awtorità kompetenti bil-miktub bil-quddiem.Ċessjonijiet u tnaqqis taħt dawk il-limiti għandhom jiġu nnotifikati wkoll skont l-Artikolu 25, u l-banek għandhom jirrapportaw bidliet li jsiru jafu bihom skont l-Artikolu 26.

Il- Direttiva dwar is-Servizzi ta' Pagament (Artikolu 6) japplika l-istess limiti għall-istituzzjonijiet ta’ pagament u jirreferi lura CRD Id-ditti tal-investiment u l-assiguraturi jsegwu regoli paralleli, u t-tliet setturi kollha jaqsmu sett wieħed ta’ regoli. Linji gwida konġunti maħruġa mill- EBA, EIOPA u ESMA (JC/GL/2016/01), li ilhom japplikaw mill-1 ta' Ottubru 2017.

Impjiegi indiretti u aġir miftiehem

L-approvazzjoni hija meħtieġa f'kull livell tal-katina tas-sjieda, mhux biss għall-kumpanija li tiffirma l-ftehim tax-xiri ta' ishma, iżda wkoll għal dawk il-kumpaniji li ma jiffirmawx il-ftehim.

1. Il-kriterju tal-kontroll. Kull min jikkontrolla entità li jkollha sehem kwalifikanti jiġi ttrattat bħala li jkun qed jakkwista indirettament dak is-sehem kollu.
2. Il-kriterju tal-multiplikazzjoni. Fejn ma jkunx hemm kontroll, il-perċentwali tul il-katina jiġu mmultiplikati; jekk ir-riżultat ikun 10 % jew aktar, jinkiseb sehem indirett li jikkwalifika.

Il- ECB’s Gwida dwar il-proċeduri ta’ holdings kwalifikanti jistipula li fi strutturi b’diversi saffi “l-akkwirenti indiretti proposti kollha għal kull saff” għandhom jinnotifikaw individwalment, mingħajr eċċezzjoni għall-kumpaniji azzjonarji intermedjarji.Persuni li jaġixxu b’mod miftiehem, pereżempju taħt ftehim tal-azzjonisti dwar il-votazzjoni, ikollhom l-ishma tagħhom aggregati.

Min jiddeċiedi

Ġurisdizzjoni	Awtorità ta' Approvazzjoni	Bażi legali
Banek taż-żona tal-euro	ECB, fuq proposta mis-superviżur nazzjonali	CRD L-Artikoli 22 sa 27 u r-Regolament SSM
Banek u ditti finanzjarji oħra tal-UE	Awtorità kompetenti nazzjonali	CRD, PSD2, MiFID II, Solvenza II kif trasposta
Renju Unit	PRA għal ditti regolati b’mod doppju; FCA għal ditti regolati waħedhom	FSMA Parti XII (avviżi tat-taqsima 178)
Ħong Kong	HKMA, għal istituzzjonijiet awtorizzati inkorporati lokalment	Banking Ordinance section 70
Iżvizzera	FINMA	L-Att Bankarju, regoli dwar parteċipazzjoni kwalifikata

Fiż-żona tal-euro, ECB jiddeċiedi dwar parteċipazzjonijiet azzjonarji kwalifikanti fl-istituzzjonijiet ta’ kreditu kollha, inklużi l-banek inqas sinifikanti li ma jissorveljax direttament. paġna tal-awtorizzazzjonijiet jiddikjara l-perjodu ta’ valutazzjoni bħala 60 jum tax-xogħol, li jista’ jiġi estiż għal massimu ta’ 90.

Il-timeline

Il-CRD jistabbilixxi arloġġ preċiż, li l-liġijiet nazzjonali ma jistgħux jagħmluh aktar strett:

1. Rikonoxximent. Is-superviżur jirrikonoxxi l-wasla tan-notifika bil-miktub fi żmien jumejn tax-xogħol u jiddikjara d-data li fiha jiskadi l-perjodu ta’ valutazzjoni.
2. Perjodu ta’ valutazzjoni. Is-superviżur għandu massimu ta’ 60 jum tax-xogħol minn dak ir-rikonoxximent, sakemm id-dokumenti kollha meħtieġa kienu mehmuża.
3. Talbiet għal informazzjoni. Sal-50 jum tax-xogħol, is-superviżur jista’ jitlob aktar informazzjoni.L-arloġġ jiġi sospiż sakemm tasal it-tweġiba, għal mhux aktar minn 20 jum tax-xogħol.
4. Sospensjoni estiża. Is-sospensjoni tista’ tiġi estiża għal 30 jum ta’ xogħol fejn l-akkwirent ikun jinsab jew irregolat barra mill-UE, jew ma jkunx huwa stess soġġett għas-superviżjoni finanzjarja tal-UE.
5. Deċiżjoni. Jekk is-superviżur joġġezzjona, għandu jgħid dan bil-miktub fi żmien jumejn tax-xogħol mit-tlestija tal-valutazzjoni, bir-raġunijiet, u jekk ma joġġezzjonax f’dan il-perjodu, l-akkwist jitqies li jkun ġie approvat.
6. Tlestija. Is-superviżur jista’ jiffissa perjodu massimu li fih l-akkwist għandu jiġi konkluż.

Fil-prattika, l-arloġġ jibda biss ladarba l-fajl ikun komplut, u l-assemblaġġ ta’ fajl komplut għal xerrej kumpless jista’ jieħu xhur.Il-ECB jinkoraġġixxi diskussjonijiet qabel in-notifika “biex jiċċaraw ir-rekwiżiti tal-informazzjoni, il-kalendarji u kif jindirizzaw tħassib superviżorju potenzjali kmieni fil-proċess.”

Fir-Renju Unit, il- PRA b’mod simili għandu 60 jum ta' xogħol minn meta tirċievi notifika kompluta li japprovaw, japprovaw bil-kundizzjonijiet jew jipproponu li joġġezzjonaw. Il PRA tiddikjara li d-dħul ta’ kumpanija azzjonarja ġdida jeħtieġ approvazzjoni minn qabel anki jekk il-kontrollur aħħari ma jinbidilx, u li l-akkwist jew iż-żieda tal-kontroll mingħajr approvazzjoni huwa reat kriminali skont it-taqsima 191F tal-FSMA.

X’jivvaluta s-superviżur

CRD Artikolu 23 tistabbilixxi ħames kriterji, li s-superviżur japplika “b’kont meħud tal-influwenza probabbli tal-akkwirent propost”:

Kriterju	X'ifisser fil-prattika
(a) Reputazzjoni tal-akkwirent	Integrità, rekord kriminali u regolatorju, u kompetenza professjonali
(b) Il-maniġment il-ġdid	Ir-reputazzjoni, l-għarfien, il-ħiliet u l-esperjenza ta’ kull min se jmexxi l-bank wara t-tranżazzjoni
(c) Solidità finanzjarja	Jekk l-akkwirent jistax jiffinanzja t-tranżazzjoni u jappoġġa lill-bank maż-żmien
(d) Konformità prudenzjali	Jekk il-bank se jkomplix jissodisfa r-rekwiżiti ta’ kapital, likwidità, governanza u superviżjoni tal-grupp
(e) Riskju ta’ ħasil tal-flus	Jekk hemmx raġunijiet raġonevoli biex wieħed jissuspetta l-ħasil tal-flus/it-terroriżmu finanzjarju, jew li t-tranżazzjoni tista’ żżid dak ir-riskju

L-Artikolu 23 jillimita wkoll lis-superviżur, li jista’ joġġezzjona biss għal raġunijiet raġonevoli skont dawn il-kriterji jew minħabba li l-informazzjoni ma tkunx kompluta, u ma jistax jeżamina t-tranżazzjoni f’termini ta’ “ħtiġijiet ekonomiċi tas-suq”.

Pjan tan-negozju u finanzjament

Fejn ix-xerrej se jikkontrolla l-bank, il-ECB tistenna pjan tan-negozju b’dikjarazzjonijiet finanzjarji mbassra “għal millinqas tliet snin wara l-akkwist propost”.Il-Linji Gwida Konġunti jiddikjaraw li fondi mislufa fihom infushom ma jagħmlux akkwirent mhux xieraq, iżda s-superviżur jivvaluta jekk id-dejn iddgħajjifx lill-akkwirent jew il-kapaċità tal-bank li jissodisfa r-rekwiżiti prudenzjali.

Il-ECB huwa aktar iffukat fuq l-ingranaġġ. Huwa jagħti “attenzjoni partikolari” lid-dejn tal-akkwist, minħabba r-riskju li s-sid il-ġdid se jżid il-profil tar-riskju tal-bank jew jiġbed dividendi biex iservi dak id-dejn. Jidentifika ditti ta’ ekwità privata, fondi sovrani u konglomerati bħala “akkwirenti speċifiċi” li l-istrutturi u l-istrateġiji tagħhom jeħtieġu reviżjoni mill-qrib.

Sors tal-fondi

Il-Linji Gwida Konġunti (il-paragrafu 14.5) jistabbilixxu l-istandard għall-flus użati fit-tranżazzjoni, u s-superviżuri għandhom jivverifikaw li:

• il-fondi jgħaddu minn istituzzjonijiet finanzjarji soġġetti għal superviżjoni effettiva AML fl-UE jew f’pajjiżi li japplikaw l-istandards FATF;
• l-ispjegazzjoni ta’ kif ġew iġġenerati l-fondi hija kredibbli u konsistenti mal-valur tat-tranżazzjoni; u
• il-fondi jkollhom “traċċa ta’ dokumenti mhux interrotta lura għall-oriġini tagħhom”, jew informazzjoni oħra li ssolvi d-dubji dwar l-oriġini legali tagħhom.

Links għal ġurisdizzjonijiet fuq is-sit FATF jew listi ta’ riskju għoli tal-UE jitolbu attenzjoni partikolari, u s-superviżuri jistgħu jopponu ftehim fejn il-kuntest jagħti raġunijiet raġonevoli biex jiġi suspettat riskju miżjud ta’ ħasil tal-flus/finanzjament tat-terroriżmu anki mingħajr rekord kriminali.

Kundizzjonijiet u impenji

Is-superviżuri jistgħu japprovaw suġġett għal kundizzjonijiet preċedenti, li jridu jiġu sodisfatti qabel l-għeluq, jew obbligi, li japplikaw wara. ECB taċċetta wkoll impenji minn akkwirenti, bħalma huma ż-żamma tal-proporzjonijiet kapitali tal-bank jew il-provvista ta’ appoġġ għal-likwidità. HKMA ġeneralment teħtieġ lill-kontrolluri kollha ta’ banek inkorporati lokalment biex jagħtu ittra ta’ kumdità li timpenja ruħha li tipprovdi appoġġ għall-kapital jew il-likwidità f’każ ta’ bżonn.

Differenzi fil-ġurisdizzjoni

• Hong Kong. Il-HKMA japprova l-kontrolluri ta’ istituzzjonijiet awtorizzati inkorporati lokalment taħt it-taqsima 70 tal-Ordinanza Bankarja, li tiddistingwi bejn il-kontrolluri ta’ azzjonisti minoritarji (10% sa 50% tad-drittijiet tal-vot) u dawk ta’ kontrolluri maġġoranza.Il-politika ddikjarata tagħha hija li persuna li beħsiebha żżomm 50% jew aktar għandha ġeneralment tkun “bank stabbilit sew jew istituzzjoni finanzjarja superviżata oħra fi stat tajjeb”.
• L-Isvizzera. Il-bidliet fil-parteċipazzjonijiet kwalifikanti għandhom jiġu rrapportati lil FINMA, u bank li jsir kkontrollat minn barra l-pajjiż għandu juri drittijiet reċiproċi fil-pajjiżi fejn il-parteċipanti kwalifikanti tiegħu huma domiċiljati.
• Banek tal-UE bħala xerrejja. Peress li l-emenda CRD (Direttiva (UE) 2024/1619) daħlet fis-seħħ, bank tal-UE li jkun qed jippjana li jakkwista sehem materjali, definit bħala 15% jew aktar mill-kapital eliġibbli tiegħu stess, għandu wkoll jinnotifika lis-superviżur tiegħu minn qabel skont l-Artikolu 27a l-ġdid, b'valutazzjoni parallela ta' 60 jum tax-xogħol.

Diliġenza dovuta għax-xerrejja

L-approvazzjoni regolatorja hija biss nofs ix-xogħol, għax ix-xerrej irid jifhem ukoll x’qed jakkwista. Oqsma speċifiċi għal miri regolati jinkludu:

1. L-ambitu tal-liċenzja. Il-permessi eżatti miżmuma, kwalunkwe restrizzjonijiet jew kundizzjonijiet, u liema passaporti tal-UE jew notifiki transkonfinali huma fis-seħħ.
2. Rekord superviżorju. Rapporti ta’ spezzjoni, sejbiet, pjanijiet ta’ rimedju, żidiet kapitali u kwalunkwe infurzar pendenti.Staqsi lill-bejjiegħ biex jawtorizza l-iżvelar fejn ir-regoli tal-kunfidenzjalità jippermettu.
3. Kapital u likwidità. Proporzjonijiet kurrenti, bafers, rekwiżiti tal-Pilastru 2 u l-kapital li l-pjan tan-negozju se jkollu bżonn wara l-għeluq.
4. AML and sanctions. Quality of customer files, past suspicious activity reporting, legacy high-risk customers and any regulatory AML findings. Wirt AML problemi jsiru l-problemi tax-xerrej.
5. Aċċess għall-korrispondent u l-ħlas. Liema banek korrispondenti u skemi ta’ ħlas il-mira tuża, u jekk dawn ikomplux wara bidla tas-sid.
6. Sistemi u esternalizzazzjoni. Pjattaforma bankarja ewlenija, bejjiegħa kritiċi u klawżoli kuntrattwali ta’ bidla fil-kontroll.
7. Persuni. Jekk id-detenturi ta’ funzjonijiet ewlenin jibqgħux, u jekk id-diretturi l-ġodda jgħaddux minn reviżjoni xierqa u xierqa.

X'jikkontribwixxi għall-valur

M’hemm l-ebda metodu uffiċjali ta’ valutazzjoni għal liċenzja bankarja, u l-prezz jiddependi fuq il-kuntratt speċifiku.

• il-firxa tal-permessi u l-passaporti, meta mqabbla mal-ħin u l-ispiża biex jinkisbu mill-bidu;
• rekord superviżorju nadif u storja AML;
• bażi stabbli ta’ depożiti u relazzjonijiet eżistenti mal-klijenti;
• kapital żejjed fuq ir-rekwiżiti, jew bil-maqlub nuqqas ta’ kapital li x-xerrej għandu jiffinanzja;
• l-aċċess għal skema ta’ korrispondenza bankarja u ta’ pagament li qed taħdem;
• sistemi li jiffunzjonaw, kontrolli u persunal li jistgħu jgħaddu minn reviżjoni xierqa.

Liċenzja mingħajr ebda negozju, l-ebda persunal u sejbiet mhux solvuti għandha valur limitat, minħabba li x-xerrej xorta se jiffaċċja valutazzjoni sħiħa u mbagħad ikollu jibni l-bank xorta waħda.

Bnadar ħomor: kumpanniji foloz u “kont biss”

Offerti ta’ banek “lesti”, qoxra liċenzjati wieqfa jew “kumpaniji b’liċenzja bankarja u kont” jiċċirkolaw ħafna, speċjalment għal ġurisdizzjonijiet offshore.

• L-approvazzjoni għadha meħtieġa. Bidla fil-kontroll ta' entità liċenzjata twassal għall-istess reviżjoni tax-xerrej, is-sors tal-fondi u l-pjan tan-negozju deskritt hawn fuq.M'hemm l-ebda shortcut li tevita dan.
• Liċenzji mhux użati jistgħu jiġu rtirati. Taħt CRD Artikolu 18, superviżur jista’ jirtira liċenzja mhux użata fi żmien 12-il xahar, jew fejn il-bank ikun waqqaf in-negozju għal aktar minn sitt xhur.
• Il-banek tal-qoxra huma maqtugħin. Il-liġi tal-UE tiddefinixxi bank tal-qoxra bħala istituzzjoni inkorporata fejn m’għandha l-ebda preżenza fiżika li tinvolvi moħħ u ġestjoni sinifikanti, u mhux affiljata ma’ grupp regolat; l-istituzzjonijiet ta’ kreditu u finanzjarji huma pprojbiti milli jidħlu f’relazzjonijiet korrispondenti ma’ waħda minnhom, sabiex entità bħal din ma tistax tilħaq is-sistema tal-ħlas.
• Sidien mhux żvelati. Kwalunkwe struttura li taħbi s-sidien benefiċjarji, tuża nominati, jew ma tistax tiddokumenta l-oriġini tal-fondi ma tgħaddix mit-test tas-sors tal-fondi.
• Għeluq qabel l-approvazzjoni. Kwalunkwe bejjiegħ li jipproponi li jittrasferixxi l-kontroll qabel ma s-superviżur japprova qed jipproponi ksur tal-liġi, li fir-Renju Unit huwa reat kriminali.

Bejjiegħ kredibbli ta’ ditta regolata jistenna li x-xerrej jinvolvi ruħu mas-superviżur minn kmieni u jibni l-iskeda taż-żmien regolatorja fil-kuntratt, normalment bħala kundizzjoni preċedenti għall-għeluq.