Parçalı rezervler ve bankaların parayı nasıl yarattığı

“Kısıtlı rezerv bankacılığı” terimi basit bir tablo ortaya koyuyor. Muhasebeciler nakit para yatırırlar, banka bir kısmını rezervte tutar ve geri kalanını borç verir. Bu tablo hala ders kitaplarında ve bazı lisanslı iş planlarında yaygın olarak kullanılıyor.

Merkez bankaları on yıldan uzun bir süredir bu süreci farklı şekillerde tanımladılar. Modern tanımlamayı anlamak, bir banka tasarlayan herkes için önemli, çünkü gerçekte hangi kısıtlamaların bağladığını açıklıyor: sermaye, likidite ve finansman, bir rezerv oranı değil.

Kredi vermek nasıl mevduat yaratıyor

En açık resmi açıklama İngiltere Merkez Bankası'nın 2014 tarihli Modern ekonomide para yaratma adlı makalesinde yer alıyor: "Bir banka ne zaman bir kredi verirse, aynı zamanda borçlunun banka hesabında eşdeğer bir mevduat oluşturur ve böylece yeni para yaratır."

Banka yeni bir varlık, yani krediyi kaydeder ve yeni bir borç, yani borçlunun hesabına yatırılan mevduatı.

Mevcut bir mevduat hesabında herhangi bir azalma söz konusu değildir. Borçlu daha sonra mevduatı harcar ve bu para genellikle başka bankalardaki diğer hesaplara aktarılır.

Basitleştirilmiş bir bilanço, 100 TL tutarındaki yeni bir kredinin bir işletme müşterisine olan etkisini gösterir.

Adım	Banka varlıkları	Banka borçları	Halkın elindeki para
Krediden Önce	Mevcut varlıklar	Mevcut mevduatlar ve sermaye	Değişmeyen
Borç verilmiştir	Müşteriye kredi +100	Müşteri depozito +100	+100
Müşteri bir satıcıya başka bir bankadan para öder.	Merkez bankasındaki rezervler -100	Müşterinin mevduatı -100.	Toplamda değişmedi; depozito şimdi tedarikçinin bankasında duruyor
Kredi daha sonra ödenir.	Kredi -100	Müşterinin mevduatı -100.	-100

Üçüncü satır ise tek bir banka için önemli olan satırdır. Kredi ile oluşturulan para sistemde kalıyor, fakat kredi veren bankaya rezervlerinin karşılık gelen bir miktarıyla birlikte kalır.

Aynı makalede, tersi bir süreç de anlatılıyor. Borçlu bir krediyi geri ödediği zaman, geri ödemede kullanılan mevduat siliniyor, bu yüzden para yok oluyor. Bankalar ayrıca banka olmayanlardan devlet tahvilleri gibi varlıkları satın aldıklarında para yaratıyor ve banka olmayanlar banka tarafından çıkarılan uzun vadeli borç veya hisse senedi satın aldıklarında parayı azaltıyor.

İngiltere Merkez Bankası iki yanlış algıyı düzeltti

Makalede iki yaygın hata tespit ediliyor:

1. Sadece aracılar olarak bankalar. “Bankaların ev hanımlarının tasarruf ettiğinde mevduat alarak daha sonra borç vermesi yerine, banka kredileri mevduat yaratıyor.”
2. Para çarpıcısı. “Normal zamanlarda, merkez bankası dolaşımda olan para miktarını sabitlemez ve merkez bankasının parası daha fazla kredi ve mevduat olarak ‘çarpıştırılmaz’.”

Merkez Bankası, tüketicilerin rezerv hesaplarına erişimi olmadığı için rezervlerin "yalnızca bankalar arasında borçlandırılabileceğini" de ekliyor. Müşteriler, ticari bankalara karşı talepleri olan mevduatlara sahipken, bankalar da merkez bankasına karşı talepleri olan rezervlere sahip.

Rezervasyonların uygun olduğu yer

Rezervler, bankaların merkez bankasında bulundurdukları dengelerdir. Bankalar arasındaki ödemeleri düzenlerler: bir müşteri başka bir bankadan birine para öderse, ödeyen banka rezervleri alıcı bankaya transfer eder.

Bu yüzden, agresif bir şekilde borç veren tek bir banka, borçlular harcadıkça mevduatlarını ve rezervlerini diğer bankalara kaybedecektir. Banka, bunların yerini doldurmak için mevduat veya başka kaynaklar çekmek zorundadır, ya da dış akışı karşılayacak kadar likit varlıklara sahip olmalıdır. İşte bu yüzden de, bir bankanın ne kadar borç verebileceğini belirleyen şey, başlangıçtaki rezerv dengesinin büyüklüğü değil, likidite ve finansmandır.

İngiltere Merkez Bankası, sistemin tamamıyla ilgili olarak “ne rezervlerin borç verme konusunda bağlayıcı bir kısıtlama olduğunu ne de merkez bankasının mevcut rezerv miktarını belirlediğini” belirtiyor. Normal zamanlarda, merkez bankaları rezervlerin fiyatını ve faiz oranını belirler ve bankaların bu oranda istediği miktarı sağlarlar.

Rezerv şartları uygulamada

Rezerv şartları, bankaların merkez bankasında belirli borçların bir yüzdesi olarak hesaplanan asgari bir denge tutmalarını zorunlu kılar. İngiltere Merkez Bankası, rezerv şartlarının "günümüzde gelişmiş ekonomilerin çoğunda para politikası çerçevelerinin önemli bir unsuru olmadığını" belirtti.

Yurisdiksyon	Gereklilik	Kaynak
Amerika Birleşik Devletleri	26 Mart 2020'den beri tüm borçlar için %0	Federal Rezerv
Avro bölgesi	18 Ocak 2012'den beri gecelik mevduatlar ve mevduatlar, borç senetleri ve iki yıla kadar para piyasası kağıtları üzerinde %1; daha uzun vadelilerde %0	ECB
İngiltere	Resmi rezerv gereksinimi yok	İngiltere Bankası
Hindistan	% 3,00'lük nakit rezerv oranı ve % 18,00'lük yasal likidite oranı	Hindistan Merkez Bankası.

Avro bölgesi rakamları, bir gereksinimin hem düşük hem de ücretsiz olabileceğini gösteriyor. ECB mevcut korunma dönemi için asgari rezervler üzerinde %0'lık bir ücret oranını gösteriyor. Bir gereksinim varsa, bu o yargı alanında iş yapmanın bir maliyeti ve finansman planlarında bir faktördür, ancak nadiren yeni bir bankanın büyümesini sınırlayan şeydir.

Yeni bir banka için rezerv şartının anlamı nedir?

1. Bankanın, gerekli rezervleri tutmak için doğrudan veya başka bir kurum aracılığıyla merkez bankası hesabına erişime ihtiyacı var.
2. Rezerv sahiplikleri, nakit akış modelinde bir işletim likidite hattıdır.
3. Rezervlerin kazançlı olmadığı durumlarda, bunları çeken mevduatların net faiz marjını azaltırlar.
4. Şartlar ve ücretler değişebilir, bu yüzden iş planları alternatif ayarları test etmeli.

Kredi vermeyi aslında kısıtlayan şey

İngiltere Merkez Bankası, bankalar tarafından para yaratmaya ilişkin üç kısıtlama tanımlamıştır.

1. Bankaların kendileri üzerindeki sınırlamalar

Bankalar, rekabetçi bir piyasada kârlı bir şekilde kredi vermek zorunda. Her yeni kredi kredi riski taşıyor ve banka beklenen kayıplara karşı fiyatlandırma yapmalı ve beklenmeyenlere karşı sermaye tutmalı. Yeni oluşturulan mevduatlar diğer bankalara gittiğinde ortaya çıkan likidite riskini de yönetmelidir.

Bu ticari sınırların üstünde, ihtiyatlı düzenlemeler yer alıyor. makalede, düzenleyici politikanın sermaye ve likidite gereksinimleri de dahil olmak üzere "finans sisteminin istikrarını tehdit edebilecek risklerin artmasını azaltmak için" bankaların faaliyetlerini kısıtladığı belirtiliyor.

2. Ev hanımlarının ve şirketlerin davranışları

Yeni mevduat alan kişiler, bu parayı mevcut kredilerini geri ödemek için kullanabilirler ve bu da parayı tekrar yok eder. Para stoku, bankaların verdiği kredi kararlarının yanı sıra bu seçimlere de bağlıdır.

3. Mali politika

Makalede, para politikası “para yaratmanın en önemli kısıtlaması” olarak nitelendiriliyor. Merkez bankası rezervlere uygulanan faiz oranını belirleyerek kredi oranları ve kredi talebini etkiliyor.

Neden sermaye, rezervler değil, bağlayıcı kısıtlamadır

Sermaye, hissedarlar ve bazı alt yatırımcılar tarafından sağlanan zararı absorbe eden finansmandır. Her yeni kredi risk ağırlıklı varlıkları artırır ve risk ağırlıklı varlıklardaki her artış düzenleyici oranları minimumların üzerinde tutmak için daha fazla sermaye gerektirir.

AB'de, Sermaye Talepleri Yönetmeliği'nin 92. Maddesine göre: Kuruluşların her zaman 4,5'lik Ortak Sermaye Tier 1 oranı, 6'lık Tier 1 oranı, %8'lik toplam sermaye oranı ve 3'lük kaldıraç oranını korumaları gerekiyor. tamponlar ve denetim eklentileri bu minimumların üzerinde duruyor.

Bu etkiyi basit bir örnekle gösterebiliriz: Bir bankanın kredi vermesinin ortalama risk ağırlığının %100 olduğunu ve tamponlar ve ekler dahil edildikten sonra bankanın toplam sermaye oranının %12 olması gerektiğini varsayalım.

Bu kredilerin her 100 birimi için 12 sermaye birimine ihtiyaç duyulur. 60 birim yedek sermayesi olan bir banka, rezerv dengesinden bağımsız olarak daha fazla sermaye toplamak veya daha fazla kâr tutmak zorunda kalmadan önce yaklaşık 500 birim bu tür borca ihtiyaç duyabilir.

Likvidite kuralları ikinci bir kısıtlama daha getiriyor. Bankalar 30 günlük stresten kurtulmak için yeterli miktarda yüksek kaliteli likit varlıklara sahip olmalı ve uzun vadeli varlıkları istikrarlı finansmanla finanse etmelidir. Bu şartlar likidite ve finansman ile ilgili makalede açıklanmıştır.

Kurucular ve yatırımcılar için sonuçlar

1. Sermaye etrafında büyümeyi planlayın. Bir bankanın oluşturabileceği kredi portföyü, sahip olduğu ve başlatma kaybından sonra toplayabileceği sermaye ile sınırlıdır.
2. Mevduat istikrarı etrafında finansman planlayın. Yaratılan mevduatlar borçlular onları harcadıklarında bankayı terk eder, bu yüzden de banka güvenilir bir finansman tabanına ihtiyaç duyar.
3. Rezerv gereksinimlerini bir maliyet hattı olarak değerlendirin. Bunlar büyümenin ana sınırı olarak değil, marj ve operasyonlar için önemlidirler.
4. Denetçilerin planı stres altında test etmesini bekleyin. Düzenleyiciler, büyüme, kayıplar veya mevduat dışarı akışları temel durumdan farklıysa sermaye ve likiditenin ayakta kalabileceğini değerlendirirler.

Bir sonraki makalede Basel çerçevesinde düzenleyici sermayenin nasıl tanımlandığı ve ölçüldüğü açıklanır.