Hoe jurisdicties verschillen in het verlenen van licenties aan banken

Het aannemen van deposito’s en het verstrekken van leningen zijn overal dezelfde economische activiteiten, maar de vereiste vergunning, het vereiste kapitaal, de tijd tot goedkeuring en de markten die de vergunning opent, variëren sterk. De keuze van een rechtsgebied is daarom een van de meest consequente beslissingen in een bankproject.

Dit artikel legt uit waar de verschillen vandaan komen en hoe ze van invloed zijn op de praktische waarde van een licentie.

Gemeenschappelijke verdieping, nationaal ontwerp

Wereldwijde standaardiseerders creëren een gemeenschappelijke basislijn: het Comité van Bazel stelt prudentiële normen vast, de FATF stelt AML/CFT-normen vast en de CPMI stelt normen voor betalingsinfrastructuur. Peer reviews controleren de implementatie.

Binnen die basislijn beslist elk rechtsgebied:

1. Welke activiteiten hebben welke vergunning nodig. Sommigen hebben één bankvergunning; anderen hebben meerdere klassen, zoals volledig, beperkt, groothandel of digitaal.
2. Hoeveel kapitaal nodig is om te starten, en hoeveel toezichthouders verwachten boven het wettelijke minimum.
3. Welke inhoud is nodig?: lokaal management, personeel, bestuursvergaderingen en systemen.
4. Wie kan worden bediend: inwoners, niet-ingezetenen, retail of wholesale klanten en in welke valuta.
5. Welke andere markten de licentie opent, door middel van paspoortverlening, erkenning of niet.
6. Hoe snel en voorspelbaar het proces is, wat afhangt van de middelen en aanpak van de toezichthouder.

De Europese Unie: één regelboek en paspoort

De EU harmoniseert de bankregulering diepgaander dan welke andere regio dan ook. De kapitaalvereistenverordening is rechtstreeks van toepassing in elke lidstaat, en de kapitaalvereistenrichtlijn is omgezet in nationaal recht.Samen met technische normen uit het EBA vormen ze het gemeenschappelijk regelboek.

In het eurogebied en de andere deelnemende landen is vergunningverlening onderdeel van het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (Single Supervisory Mechanism, SSM). ECB’s licentiegids, de ECB Aanvragen worden ingediend via de nationale bevoegde autoriteit van het land waar de bank is gevestigd, en de vergunning wordt afgegeven door de ECB. ECB De Raad neemt het definitieve besluit.

Paspoort

Het belangrijkste voordeel van een EU-rijbewijs is het paspoort. Onder CRD Artikel 33Een kredietinstelling waaraan in een lidstaat vergunning is verleend, mag de in bijlage I vermelde werkzaamheden in andere lidstaten uitoefenen door middel van een bijkantoor of grensoverschrijdende diensten, mits haar vergunning op deze werkzaamheden betrekking heeft.

Banken uit derde landen

Banken van buiten de EU hebben geen paspoort. Richtlijn (EU) 2024/1619 voegt artikel 21 quater toe aan de CRD, waarin wordt bepaald dat ondernemingen die in een derde land zijn gevestigd, een bijkantoor moeten vestigen en een vergunning moeten verkrijgen voordat ze kernbankdiensten kunnen verlenen in een lidstaat.

Uitzonderingen hierop zijn diensten die op eigen initiatief van de cliënt worden verleend, diensten aan kredietinstellingen en intragroepsdiensten.De lidstaten moeten deze eis toepassen vanaf 11 januari 2027.

Een dergelijk bijkantoor in een derde land is alleen toegestaan voor de lidstaat waar het is gevestigd en kan geen paspoort gebruiken om andere lidstaten te bedienen.

Verschillen die binnen de EU blijven bestaan

De lidstaten verschillen nog steeds in toezichtpraktijken, taalgebruik, belastingen, lokale depositoverzekeringsregelingen, nationale opties in de CRD en de tijd die nodig is om aanvragen te beoordelen. Het wettelijke minimum aanvangskapitaal bedraagt 5 miljoen EUR onder CRD artikel 12, maar de kapitaaltoezichthouders verwachten dat dit afhankelijk zal zijn van het bedrijfsplan.

Het Verenigd Koninkrijk

Het Verenigd Koninkrijk hanteert zijn eigen regelgeving buiten de EU: de Prudential Regulation Authority geeft vergunningen aan deposito-aannemers, terwijl de Financial Conduct Authority verantwoordelijk is voor het gedrag. Sinds het VK de EU heeft verlaten, worden Britse banken beschouwd als instellingen uit derde landen onder de bankwetgeving van de EU en kunnen ze geen gebruik maken van het EU-paspoort.

Het Verenigd Koninkrijk biedt een gestructureerde route voor nieuwe banken. Nieuwe Bank Start-up Unit van de Bank of England Een vergunning met beperkingen, gevolgd door een mobilisatieperiode die meestal niet langer duurt dan 12 maanden. Tijdens deze periode mag in totaal maximaal 50.000 pond aan deposito’s worden aangenomen. Hierdoor kan een bank haar investering veiligstellen en de bouw voltooien met een vergunning in handen.

Zwitserland

Zwitserland geeft banken licenties via FINMA, die erop wijst dat de wetgeving over banken en effectenbedrijven voorziet in verschillende soorten licenties, elk met hun eigen voorwaarden.Zwitserland staat buiten de interne markt van de EU, dus een Zwitserse licentie is geen paspoort naar de EU.Zwitserse banken die klanten uit de EU bedienen, worden geconfronteerd met de hierboven beschreven derdelandsregels, waaronder artikel 21c vanaf 2027.

Singapore

De Monetary Authority of Singapore laat zien hoe een toezichthouder een licentieklasse kan creëren voor een beleidsdoel: zij heeft twee digitale volledige banklicenties en twee digitale wholesalebanklicenties toegekend, de laatste voor het MKB en andere niet-retailsegmenten.

MAS vermeldt dat zij momenteel geen nieuwe digitale banklicenties verleent, zodat de beschikbaarheid van een licentieklasse kan veranderen met het beleid, onafhankelijk van de verdiensten van een aanvrager.

Financiële vrije zones: DIFC en ADGM

De Verenigde Arabische Emiraten bieden twee financiële vrije zones met hun eigen toezichthouders en regelboeken, gescheiden van het onshore bankregime.

	Dubai Internationaal vliegveld	Abu Dhabi wereldwijde markt
Regulator	Dubai Financial Services Authority, opgericht onder de wetgeving van Dubai als “de onafhankelijke toezichthouder voor financiële diensten en aanverwante activiteiten voor het DIFC” (DFSA GEN)	Autoriteit voor financiële diensten (ADGM)
Rechtsgrond	DFSA opgericht onder de wetgeving van Dubai	Opgericht als een financiële vrije zone onder federale wetgeving; kader vastgelegd door Abu Dhabi-wet nr. 4 van 2013; begeleiding op basis van het Engelse common law
Categorie voor het nemen van stortingen	Categorie 1 (BBP 1.3.1)	Categorie 1 (PRU 1.3.1)
Basiskapitaal voor deposito-ontvangers	US$ 10 miljoen	US$ 10 miljoen

Vrije zone licenties zijn ontworpen voor internationale en groothandelsactiviteiten.De reikwijdte van de toegestane activiteiten, de klanten die mogen worden bediend en de interactie met de onshore bankregels van de VAE moeten voor elk bedrijfsmodel worden bevestigd bij de relevante toezichthouder.

Internationale bankcentra

Internationale financiële centra verlenen licenties aan banken die voornamelijk niet-ingezetenen bedienen, vaak door middel van categorieën die binnenlandse en internationale activiteiten scheiden. Kaaimaneilanden Monetaire Autoriteit Op 30 juni 2026 telde het centrum 76 vergunninghoudende banken, waarvan 11 met een categorie A-vergunning en 65 met een categorie B-vergunning. Deze verdeling weerspiegelt de internationale oriëntatie van het centrum.

De serieuze centra vragen om echte aanwezigheid. Centrale Bank van Bahrein Regelboek Het maakt geest en management een vergunningsvoorwaarde: banken met een maatschappelijke zetel in Bahrein moeten hun hoofdkantoor daar behouden, en buitenlandse bankfilialen moeten lokale management aanwezigheid en gebouwen behouden.

Wereldwijde standaarden duwen in dezelfde richting.De FATF definieert een schijnbank als een bank zonder fysieke aanwezigheid, wat betekent “zinvolle geest en management”, in het land dat de licentie heeft verleend, en verbiedt correspondentierelaties met schijnbanken.

Reputatie en correspondententoegang

Een licentie is slechts zo nuttig als de relaties die ze kan ondersteunen. Correspondentbanken beoordelen het rechtsgebied van de respondent als onderdeel van hun due diligence. CPMI vond dat correspondenten onder andere om deze redenen diensten hadden afgeschaft voor respondenten in jurisdicties die als te risicovol werden beschouwd.

Twee openbare lijsten voeden deze beoordelingen rechtstreeks.

FATF-lijsten

Na elke plenaire vergadering noemt de FATF jurisdicties met een hoog risico die onderworpen zijn aan een oproep tot actie, en jurisdicties onder verhoogd toezicht. Zoals samengevat door Malta’s FIAU, bleven na de plenaire vergadering van juni 2026 de Democratische Volksrepubliek Korea, Iran en Myanmar onderworpen aan een oproep tot actie, Bosnië en Herzegovina en Irak werden toegevoegd aan verhoogd toezicht, terwijl Algerije en Namibië werden verwijderd.

De uitgebreide monitoringlijst vanaf juni 2026 omvat zowel financiële centra als opkomende economieën, waaronder Monaco, Bulgarije en de Maagdeneilanden (Verenigd Koninkrijk).De lijst verbiedt niet zaken te doen, maar tegenpartijen passen meer controle toe.

De EU-lijst

De EU publiceert haar eigen lijst van derde landen met een hoog risico en de meldingsplichtige entiteiten in de EU moeten bij relaties en transacties waarbij deze landen betrokken zijn, verscherpt toezicht uitoefenen.De lijst van de Commissie bevat sinds 29 januari 2026 ook Rusland, Bolivia en de Britse Maagdeneilanden.

De twee lijsten zijn verwant, maar niet identiek, en ze bewegen zich in verschillende snelheden.Algerije en Namibië werden bijvoorbeeld in juni 2026 van de FATF-lijst gehaald, maar stonden op het moment van schrijven nog steeds op de door de Commissie gepubliceerde EU-lijst.Een bank in een nieuw geschrapt rechtsgebied kan enige tijd na FATF worden onderworpen aan uitgebreide EU-due diligence.

Jurisdicties vergelijken in de praktijk

Factor	Vragen om te stellen
Markttoegang	Past de licentie, en naar welke markten? Kunnen de doelklanten legaal bediend worden?
Kapitaal	Wat is het wettelijke minimum en wat verwachten toezichthouders van dit businessplan?
Stof	Hoeveel senioren moeten er wonen? Waar moeten bestuursvergaderingen en sleutelfuncties plaatsvinden?
Tijdlijn	Hoe lang duren aanvragen doorgaans en is er een beperkte of mobilisatiefase?
Depositoverzekering	Is er een regeling, wat valt daaronder en wat kost het lidmaatschap?
Reputatie	Staat het rechtsgebied op een FATF of EU-lijst, en wat was de laatste FATF evaluatie?
Correspondent toegang	Onderhouden wereldwijde banken correspondentierelaties met banken die daar een vergunning hebben?
Toezichtcultuur	Hoe gaat de toezichthouder te werk voor en na vergunningverlening, en hoe voorspelbaar is dat?

Conclusie

De goedkoopste of snelste vergunning is zelden de meest waardevolle.Markttoegang, correspondentbankieren, reputatie en kwaliteit van het toezicht bepalen of een bank met een vergunning daadwerkelijk kan opereren.De eerdere artikelen in deze serie leggen uit welke kapitaal-, liquiditeits-, governance-, compliance-, technologie- en betalingseisen gelden waar de vergunning wordt verkregen.