Correspondentbankieren uitgelegd

Bijna alle grensoverschrijdende betalingen gaan via correspondentbanken. Een bank in een bepaald land die Amerikaanse dollars, euro's of andere vreemde valuta wil betalen of ontvangen, heeft een rekening nodig bij een bank die in die valuta kan afrekenen.Voor een nieuwe bank is het vaak moeilijker om deze rekeningen te krijgen dan de vergunning zelf.

Correspondenten en respondenten

De CPMI-rapport 2016 over correspondentbankieren Een standaarddefinitie is: een regeling waarbij één bank, de correspondentbank, “deposito’s aanhoudt die eigendom zijn van andere banken (verweersters) en betalings- en andere diensten verleent aan deze respondentbanken”.In het meest fundamentele geval vereist dit dat respondenten rekeningen openen in de boeken van de correspondentbank en dat de twee banken berichten uitwisselen om transacties af te wikkelen door deze rekeningen te debiteren en crediteren.

De correspondent geeft toegang en de respondent gebruikt het namens zichzelf en zijn klanten. De diensten omvatten doorgaans internationale overschrijvingen, cash management, chequeverwerking, leningen, kredietbrieven en vreemde valuta.

De CPMI merkt op dat de relaties vaak wederkerig zijn, waarbij elke bank de andere in een andere valuta bedient.Correspondentiebankieren is het belangrijkst voor grensoverschrijdende betalingen, omdat binnenlandse betalingen tegenwoordig meestal via betalingssystemen worden afgewikkeld.

Nostro- en vostrorekeningen

Deze twee termen beschrijven hetzelfde verhaal van tegenovergestelde kanten.

Termijn	Betekenis	In wiens boeken de rekening staat	Voorbeeld vanuit het perspectief van Bank A
Nostro	Onze rekening bij een andere bank	De boeken van de andere bank	De Amerikaanse dollarrekening van bank A bij bank B in New York is de nostro-rekening van bank A
Vostro	Een andere bankrekening, bij ons aangehouden	Onze boeken	De eurorekening van bank C bij bank A is voor bank A een vostro-rekening

De rekening die Bank A bij Bank B heeft is dus een nostro voor Bank A en een vostro voor Bank B. Elke bank houdt ook een intern overzicht van haar nostro-saldo bij, dat ze afstemt op de uittreksels van de correspondent.Het CPMI-rapport noemt dit interne overzicht een spiegelrekening, die wordt bijgehouden voor boekhoudkundige doeleinden.

Voor een rekening van derden bij een correspondent wordt soms de term loro gebruikt, in de praktijk gebruiken de meeste banken nostro en vostro.

Hoe een correspondentbetaling verplaatst

Het CPMI-rapport illustreert een betaling van een klant van Bank A naar een klant van Bank C via Bank B.

1. Bank A debiteert de rekening van haar klant.
2. Bank A stuurt een betalingsbericht naar Bank B.
3. Bank B debiteert de rekening van Bank A in haar boeken.
4. Bank B crediteert de rekening van Bank C in haar boeken of, als Bank C geen rekening bij haar heeft, betaalt zij Bank C via een betalingssysteem waaraan beide partijen deelnemen.
5. Bank B stuurt een bericht naar Bank C.
6. Bank C crediteert de ontvangende klant.

Intermediaire banken

Wanneer de verzendende en ontvangende bank geen correspondent delen, komen er meer banken in de keten terecht; deze worden vaak intermediaire banken genoemd.

Elke reisregel voegt tijd, kosten, een nalevingscontrole en een mislukkingspunt toe.Elke regel vereist ook voldoende informatie in het betalingsbericht om het te screenen.Dit is het doel van de reisregel die wordt beschreven in het artikel over naleving.

Bij een coverbetaling gaan de klantgegevens rechtstreeks van de bestelbank naar de bank van de begunstigde, terwijl een afzonderlijk bericht van bank tot bank het geld via de correspondenten verplaatst. Het CPMI-rapport merkte op dat zowel de seriële methode als de covermethode kunnen worden gebruikt in overeenstemming met AML-regels, op voorwaarde dat het coverbericht de vereiste informatie bevat.

Waar de nederzetting eindelijk plaatsvindt

Correspondenten vereffenen transacties onderling in de betalingssystemen van de valuta. Voor de euro is het realtime brutoafwikkelingssysteem van het Eurosysteem T2, waarvan de ECB zegt dat instellingen er toegang toe hebben als directe deelnemers, als multi-addressees of via correspondentenregelingen.

De rol van SWIFT

SWIFT, de Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, beheert een berichtennetwerk dat gestandaardiseerde betalingsinstructies tussen banken overdraagt, maar geen rekeningen aanhoudt of geld verplaatst. Afrekening vindt plaats op de boeken van correspondenten en in betaalsystemen.

Een SWIFT-verbinding en een bankidentificatiecode zijn daarom noodzakelijk, maar niet voldoende. Zonder correspondentenrekeningen kan een bank berichten verzenden, maar geen betalingen in vreemde valuta afhandelen.De belangrijkste betalingssystemen, waaronder T2, gebruiken nu de ISO 20022-berichtstandaard, die rijkere gestructureerde gegevens over de partijen bevat.

Geneste relaties en doorlopende rekeningen

Het CPMI-rapport beschrijft twee varianten met een hoger risico.

1. Nested correspondent banking. Meerdere banken maken indirect gebruik van één correspondentrelatie, via de directe respondent van de correspondent.De correspondent ziet betalingen van banken die hij nooit heeft beoordeeld.
2. Payable-through accounts. De respondent geeft zijn eigen klanten rechtstreeks toegang tot de correspondentrekening om transacties namens zichzelf uit te voeren.

Beide maken het voor de correspondent moeilijker om te weten van wie hij betalingen verwerkt.Het CPMI constateerde dat deze diensten werden teruggeschroefd, zodat traditioneel correspondentbankieren de overgebleven relaties domineerde.

Wat de regels van correspondenten eisen

FATF Aanbeveling 13 vereist dat correspondenten, naast de normale klantonderzoeken:

1. Verzamel voldoende informatie over een respondent om zijn activiteiten te begrijpen en bepaal, op basis van openbare informatie, de reputatie en de kwaliteit van het toezicht, met inbegrip van elk onderzoek naar witwassen/financiering van terrorisme of regelgevende maatregelen.
2. Beoordeel de AML/CFT-controles van de respondent.
3. Vraag goedkeuring van het senior management voordat u nieuwe correspondentierelaties aangaat.
4. Begrijp duidelijk de verantwoordelijkheden van elke instelling.
5. Voor doorlopende rekeningen moet u er zeker van zijn dat de respondent CDD heeft uitgevoerd op klanten met directe toegang en deze op verzoek kan verstrekken.

De FATF verbiedt ook correspondentrelaties met schijnbanken en vereist dat correspondenten ervoor zorgen dat respondenten hun rekeningen niet door schijnbanken laten gebruiken.De FATF-woordenlijst definieert een schijnbank als een bank die geen fysieke aanwezigheid heeft in het land waar ze is opgericht en vergunning heeft gekregen, en die niet verbonden is met een gereguleerde groep onder effectief geconsolideerd toezicht.Fysische aanwezigheid betekent "belangrijke geest en management binnen een land", niet alleen een lokale agent of personeel op laag niveau.

De Amerikaanse federale regelgeving past dezelfde regel toe op rekeningen die in de Verenigde Staten worden aangehouden: onder 31 CFR 1010.630, mag een gedekte financiële instelling “geen correspondentrekening in de Verenigde Staten openen, onderhouden, beheren of beheren voor of namens een buitenlandse schijnbank”, en moet redelijke maatregelen nemen tegen indirect gebruik.Omdat de meeste betalingen in Amerikaanse dollars via Amerikaanse banken worden afgewikkeld, is deze regel wereldwijd van belang.

De-risking en de achteruitgang van relaties

De-risking betekent het beëindigen of beperken van relaties met hele categorieën klanten of landen, in plaats van risico’s geval per geval te beheren.Na 2011 werd het een beleidskwestie.

De CPMI en SWIFT volgden de trend op: het commentaar van 2020 van de CPMI meldde dat het aantal actieve correspondentbanken wereldwijd tussen 2011 en 2019 met ongeveer 22% daalde, terwijl het aantal betalingscorridors met ongeveer 12% afnam.

Het volume en de waarde van grensoverschrijdende betalingen zijn in dezelfde periode blijven groeien, wat betekent dat er meer verkeer door minder banken gaat. SWIFT Gepubliceerde jaargegevens tot en met de dataset van eind 2022, die hun verbintenis aan de FSB nakomen.

De Raad voor financiële stabiliteit schrijft de daling toe aan “industrieconsolidatie, verminderde winstgevendheid van deze activiteiten, algemene risicobereidheid van correspondentbanken en verschillende redenen met betrekking tot AML/CFT Het vierpuntsactieplan, gelanceerd in november 2015, omvatte verdere analyse, verduidelijking van de verwachtingen van regelgevers door de Europese Commissie en het opstellen van een FATF en het Comité van Bazel, binnenlandse capaciteitsopbouw en betere due diligence-instrumenten. In 2018 De FSB heeft ook een inventarisatie gepubliceerd van aanbieders van overschrijvingsdiensten die de toegang tot bankieren verliezen.

Uit het CPMI-rapport bleek dat correspondenten de diensten hadden ingekort voor respondenten die niet genoeg volume genereerden om de nalevingskosten te dekken, zich bevonden in jurisdicties die als te risicovol werden beschouwd, klanten bedienden over wie onvoldoende informatie was of producten of klanttypes met een hoger risico aanboden.

Waarom nieuwe banken moeite hebben om USD- en EUR-clearing te krijgen

Elk punt hierboven geldt met extra kracht voor een nieuw vergunninghoudende bank.

1. Geen track record. De correspondent kan geen jarenlange betalingsgegevens, auditrapporten of toezichtgeschiedenis bekijken.
2. Laag initiële volume. Onboarding en jaarlijkse herziening van een respondent kosten de correspondent hetzelfde, ongeacht het volume, en de eerste volumes van een nieuwe bank dekken deze zelden.
3. Jurisdictierisico. Banken met vergunning in jurisdicties op FATF Bedrijven die niet op de EU-lijsten staan, of met zwakke recente evaluaties, worden meer onder de loep genomen of afgewezen.
4. Klantenrisico. Businessmodellen die zijn gebouwd op niet-ingezetenen, fintech- of betalingsinstellingsklanten, crypto-assetbedrijven of risicovolle sectoren zien eruit als nesting to a correspondent.
5. Eigendom en management. Ondoorzichtig eigendom of managers zonder bankervaring falen in de due diligence, zelfs als ze voor de vergunning zijn geslaagd.
6. Concentratie tussen aanbieders. Met minder correspondenten actief in elke valuta, kan een weigering van één of twee de markt sluiten.

Hoe sollicitanten hun kansen vergroten

1. Plan correspondent-toegang voordat je een aanvraag indient. Een bedrijfsplan dat afhankelijk is van betalingen in vreemde valuta heeft een geloofwaardig antwoord nodig over hoe ze zullen worden afgewikkeld, en toezichthouders zullen het testen.
2. Begin met een regionale correspondent. Een respondent kan een record opbouwen bij een regionale bank voordat hij wereldwijde dollar- of euroclearers benadert.
3. Bereid een volledig due diligence pakket voor. Eigendomsgrafieken naar natuurlijke personen, vergunningen, AML beleid, risicobeoordeling, auditresultaten en de industrievragenlijsten die correspondenten gebruiken.
4. Houd het klantmodel duidelijk. Leg uit van wie de betalingen zullen stromen en bied geen rekeningen aan bij andere banken of betaalbedrijven totdat controles zijn aangetoond.
5. Diversificeer vroegtijdig. Twee correspondenten per belangrijke valuta verminderen het risico dat één beëindiging de zaken stillegt.

Het volgende artikel gaat in op de systemen achter dit alles: core banking platforms, outsourcing en technologieregulering.