Le khasi laguqulelwa ngokuzenzakalela kusuka ngesiNgisi futhi ayikho ebuyekezwe ngumhumushi. Izimo zomthetho nezomthetho zingaba ziyiphutha. Uhlobo lwesiNgisi luyinguqulo egunyaziwe. Funda le khasi ngesiNgisi
Xhumana nommeli

Uhlelo lokulawulwa kokuphepha

Izimali zebhange kanye nohlelo lwe-Basel

CET1, i-Tier 1 kanye nemali ephelele, izimpahla ezibhekene nobungozi, Basel III ama-minimums nama-buffers, inqubekela phambili, kanye nemali encane yokuqala yamabhange amasha.

8 min read · Updated 2026-10-07 · 9 sources

Amaphuzu Abalulekile

  1. 01Basel III amaphesenti aphansi yi-4.5% CET1, i-6% yesigaba 1 kanye ne-8% yom kapitali wonke, ngayinye ilinganiselwa ngokumelene nezimpahla ezinomthelela.
  2. 02Ama-buffers ahlala phezulu: ama-2.5% we-capital conservation buffer kuwo wonke amabhange, i-countercyclical buffer engu-0% kuya ku-2.5%, kanye nama-buffers angeziwe kumabhange abaluleke kakhulu.
  3. 03Inani le-leverage elingu-3% liyi-backstop engekho emthethweni, futhi i-output floor imisa ukuthi amamodeli angaphakathi anganciphisa kanjani izimpahla ezinomthwalo wecala, isuka ku-72.5%.
  4. 04Imali encane yokuqala yokuthola ilayisense iyinani elihlukile, eliphansi kakhulu. E-EU liyizigidi ezingama-EUR 5, kodwa abaphathi balindele ukuthi amabhange amasha agcine imali encane yelahleko lokuqashwa okuphezulu kunalokho.

Imali eyinhloko yingxenye yezimali zebhange ukuthi ingathatha amaphutha ngaphandle kwebhange defaulting ku-depositors. Kuvela kakhulu abanikazi bempahla. Abaqondisi ibeka izimfuneko imali eyinhloko ukuze ibhange angaba nezinkinga hasara futhi ugcine ukusebenza, noma ukulahlekelwa ngaphandle kokulimala kubanini impahla kanye nabakhokhi bentela.

Isilinganiso sezwekazi yi-Basel framework, ebekwe yi-Basel Committee on Banking Supervision ku-Bank for International Settlements. Ama-Basel standards angeke abe ngumthetho ngokwawo. Umbuso ngamunye uguqula labo, ngamanye amaxesha ngemimiselo eqinile, futhi uwasebenzisela amabhange awo.

Izingqimba ezintathu zezimali

Basel III ihlukanise umnotho olawulayo ngezigaba ngokuya ngokuthi indlela ethembekile ngayo impahla ngayinye eqoqa amalahle. I-Financial Stability Institute ne-Basel III text zichaza lokhu okulandelayo.

IsigabaIzingxenye eziyinhlokoImisebenzi
Imali engenayo ejwayelekile i-Tier 1 (CET1)Izimali ezijwayelekile, izindleko zesethi, izinzuzo ezigcinwe, ezinye izikhundla, ngemuva kokukhishwa kwemithethoIkhwalithi ephakeme kakhulu. Iqoqa ukulahleka ngokushesha ngenkathi ibhange liqhubeka nokukhathazeka
Isigaba Esingeziwe 1 (AT1)Amathuluzi angaphansi okuqhubekayo ane-coupons egcwele, abhalwe phansi noma aguqulwe ngesikhathi sokuqalaUkulahleka kokuqwashisa okuqhubekayo
Izinga lesi-2Imali engenayo ephansi enesikhathi sokuphelelwa yisikhathi esincane seminyaka emihlanuI-Gone-concern capital. Iqoqa amalahle ekuxazululeni noma ekuqondeni, ngaphambili kwabafaka imali

Umnotho wesigaba 1 yi CET1 kanye ne-AT1. Umnotho ophelele yisigaba 1 kanye nesigaba 2.

Ukunciphisa okulawulwayo kubaluleke kakhulu kunalokho abafunayo abaningi belindele. Nge Basel III, i-goodwill nezinye izinto ezingabonakali kanye nempahla yezimali ezihlehliselwe esekelwe ekutholeni imali engenayo ezayo zikhishwa kusuka ku CET1.

I-EU CRR isusa amathuluzi wesofthiwe alinganiselwe ngokucophelela kusuka ekuqhekekeni kwezinto ezingabonakali ngaphansi kwezimo, ngakho ukwelashwa kokwakhiwa kwetekhnoloji eqoshiwe kufanele kubhekwe yindawo yombuso. Ukulahleka kokuqashwa kwenza futhi ukulahleka kwemali engenayo okuthunyelwe phambili, okungakhiqiza imali engenayo yemali engenayo engakhokhwa.

Ama-assets alinganiselwe ngengozi

Izinga lemali libonakaliswa njengephesenti lama-asset ahlobene nengozi (RWAs), hhayi ama-asset aphelele. Ukulimala ngalunye luphindaphindwa ngesisindo sengozi esibonisa ingozi yayo yezimali, futhi inani lengozi yemakethe kanye nengozi yokusebenza lishiywa.

Amabhange angasebenzisa izindlela ezijwayelekile ezisetshenzisiwe ngumqondisi, noma, ngesivumelwano, amamodeli angaphakathi. Amabhange amasha aqala ngokuvamile ngezindlela ezijwayelekile.

Nge Isigaba 92 se-EU Capital Requirements Regulation , isilinganiso ngasinye siyimali efanele “ecacisiwe njengephesenti lenani eliphelele lokuphazamiseka”. Izidingo zezimali zemakethe nengozi yokusebenza ziguqulwa zibe yimali yokuphazamiseka ngokuphindaphindiwe ngama-12.5, okungukuthi ukuguqulwa kwe-8%.

I-output floor

2017 Basel III RWAs ibhange kumele kube phezulu yayo modeled RWAs kanye 72.5% of the RWAs ecalculated usebenzisa kuphela standardised indlela, ngokusho Uhlu lwamaqembuI-BIS ichaza 2017 kuya ku-2028..

I-EU yafaka isigaba esiphansi kusihloko 92(3) se CRR ngomphumela ofanayo we-72.5% kanye nemithetho yayo yokushintshana. Isimo esiphansi sithinta kakhulu amabhange amakhulu anezimodeli zangaphakathi.

Basel III izilinganiso ezincane nezibuffers

Basel III ithebula lokulinganisa limisa ama-minimums kanye ne-buffer yokugcina.

IsidingoCET1Izinga 1Imali ephelele
Incane4.5%6.0%8.0%
I-buffer yokugcina imali2.5%
I-minimum plus conservation buffer7.0%8.5%10.5%
Ibanga le-countercyclical buffer0% kuya ku-2.5%

I-EU isebenzisa ama-minimums nge CRR Isiqephu 92 kanye ne-buffer yokulondolozwa nge CRD Isiqephu 129, edinga i-buffer ye CET1 “elingana no-2,5% wenani labo lokuhlaselwa kwengozi.

Indlela amabhuffers asebenza ngayo

Ama-buffers angeke abe ngama-minimums ngombono ofanayo. Ibhange lingawasebenzisa uma kunzima, kodwa kunentengo. Ngokusho kwe-FSI summary, lapho i-buffer yokulondoloza idlula ngezansi kuka-2.5%, izimo ezizenzakalelayo zisebenza kuma-distributions njengezinzuzo, ukuthengwa kabusha kwezingxenye kanye nama-bonuses esinqunyiwe.

I-countercyclical buffer ihluka phakathi kuka-0% no-2.5% we-RWAs futhi kufanele ihlangabezane ne CET1. Amagunya ezwe akhuphula lokhu uma becabanga ukuthi ukukhula kwesampula yemali engenayo kungaphezulu kakhulu. I-FSI iphawula ukuthi ukunyuka kukhunjulwa ngaphambi kwesikhathi kuze kube yinyanga ezingu-12, kanti ukwehla kungathatha amandla ngokushesha.

I-European Union (EU) iphinde yamemezela ukuthi izoqhubeka nokusebenzisana namanye amabhange abalulekile emhlabeni jikelele, kufaka phakathi amabhange ase-Afrika kanye namabhange ase-Asia. CRD Isigaba 133

Ikholomu 2

Abaphathi bafaka izimfuneko ezikhethekile zebhange zokuvimbela ingozi engeke ifinyelelwe yimininingwane, njengengozi yezinga lenzuzo kwincwadi yebhange noma ingozi yokuqoqwa. E-EU lesi simo esingeziwe sezimali zomuntu siqu sibekwe ngaphansi CRD Isiqephu 104a futhi sihlala phakathi kwemininingwane nezingcindezi. Abaphathi bangabambisana nokuqondisa ngemali yomuntu siqu engaphezulu ngaphansi kwesiqephu 104b, ehlala phezulu.

Ibhange elisha, izidingo eziphelele yi-stack: okuncane, isidingo se-Pillar 2, isiqiniseko esihlangene, nanoma yiluphi usizo. Izinqumo zebhizinisi ezigxile kuphela ku-8% yemali engenayo ayivunyelwanga.

Izinga lokulethwa

Izinga lokuguqulwa liyimali ye-Tier 1 ehlukaniswe ngesilinganiso sokuqwashisa esilandela ngokubanzi amaxabiso okuphathwa kwezimali, ngokwelashwa okukhethekile kwezinsizakusebenza, ukukhokhelwa kwamasevisi kanye nezinto ezingaphandle kwe-balance sheet. Li ignore isisindo sengozi ngaleso sizathu. Kuyinto yokuvimbela izinkinga ekuhlolweni kwengozi nokuthuthukiswa okungafanele kwe-balance sheet kuma-assets anesisindo esiphansi sengozi.

IKomiti laseBasel lihlolwe ngezinga eliphansi le-3%, futhi i-EU isebenzisa inkomba yokuguqulwa ye-3% ngaphansi kwe CRR Isiqephu 92(1)(d).

Amabhange abalulekile ohlelo lwezwe lonke nawo anezinga lokulethwa kwengcindezi. Under the finalised Basel III reforms, it is set at 50% of the bank’s risk-based G-SIB buffer and must be met with Tier 1 capital. I-EU isebenzisa inkomba efanayo 50% ku CRR Isiqephu 92(1a).

Ibhange eligcina impahla encane yobungozi, njengezibhange ezikhokhela izindlu nomhlaba noma ibhange elitshala imali emabhange ombuso, isilinganiso sokusebenzisa amandla singakwazi ukubopha ngaphambi kokuthi isilinganiso esisekelwe emngciphekweni sikwenze.

Imali encane yokuqala yelayisense

Izinga lemali engenayo eqhubekayo lihlukile kunemali engenayo yokuqala encane edingekayo ukuthola ilayisense. Imali engenayo yokuqala yinani eliphelele elizogcinwa ngumfakisicelo uma kugunyazwa.

UmthethosivivinywaImali encane yokuqalaIsizinda
Umphakathi wase-EuropeI-EUR 5 million; Izizwe ezimele zingagunyaza izinhlobo ezithile ezingaba ngaphansi kwe-EUR 1 million ngemuva kokuxwayisa iKomidi futhi EBACRD Isigaba 12
I-Dubai International Financial Centre (DFSA)Izidingo zokuqala zomnotho ezingu-US$10 million zezinkampani zeSigaba 1, ezigunyazwe uku accetta izikhundla; US$2 million zezinkampani zeSigaba 2 ezihlinzeka ngemali engenayo ngaphandle kokuthatha izikhundlaDFSA Incwadi yemithetho, PIB 1.3 ne-3.6
i-Abu Dhabi Global Market (FSRA)Izidingo zokuqala zezimali ezingu-US$10 million yeSigaba 1 (ukwemukela izitolo); US$2 million yeSigaba 2FSRA Incwadi yemithetho, PRU 1.3 ne-3.3

Ngaphansi DFSA PIB 3.3.2, isibonelo, Category 1 ibhizinisi izidingo zezimali eziphezulu zokuqala izidingo zezimali kanye nengozi yayo izidingo zezimali plus buffers esebenzayo.

Ezinye izifundazwe zibeka ama-minimums abo aphelele emithethweni yamabhange ezweni, kanti ezinye zibeka inani elihlukile lelayisense eligcwele, elihlanganisiwe noma ledijithali. Abafaki isicelo kufanele bathathe inani lamanje kusuka kumthethosivivinywa we-regulator noma ekuqondiseni kwelayisensi ngesikhathi sokufaka isicelo, ngoba lezi zimali zibuyekezwa.

I- ECB’s guide to fintech bank license applications isho ukuthi i- ECB nezimgunyathi zezwe zizobheka ukuthi ngabe umfakisicelo anga “gcina eqenjini imali engenayo eyanele ukuvikela ukulahleka kokuqala eminyakeni emithathu yokuqala yomsebenzi” kanye, lapho kufanelekile, izindleko zokuphatha izinhlelo zokuphuma.

Uhlelo olufanayo lunikeza izibonelo lapho izimali eziphezulu kunezincike kakhulu zingavunyelwa khona, njengebhange elisha elingena emakethe ethuthukisiwe ngenqubo yokuthengiselana okunamandla. Emisebenzini, imali oyifunayo kufanele ilinganise:

  1. Imali edingekayo ukuhlangabezana nezidingo zesibalo ku-balance sheet elindelekile, kufaka phakathi ama-buffers ne-Pilar 2.
  2. Ukuhlanganisa ukulahleka okuqhubekayo kokuqashwa kuze kube yilapho kufinyelelwa ekulinganiseni, ngaphansi kwengcindezi kanye nesimo esiyinhloko.
  3. Plus ukulawula buffer phezu zonke izidingo, ngakho ukuthi ejwayelekile ukuguquka asikho isinqumo izingcindezi yokwabelana.
  4. Plus, lapho kudingeka khona, izindleko zokwehla okunethezeka.

Imibuzo abaqondisi bebuza mayelana nemali

  1. Ingabe imali engenayo ikhokhwe ngokusemthethweni, futhi ingabe imvelaphi yayo ihlanganisiwe futhi isemthethweni?
  2. Ingabe kukhona ingxenye yalo exhomekeke ku-debt ephakanyiswe ngabanikazi bezimali, okuzodala ubunzima bokuthola izinzuzo?
  3. Ingabe abanikazi bamasheya bangahlinzeka ngemali engenayo eningi uma iphrojekthi ingasebenzi kahle, futhi ngabe lokhu kubhekwa njengokwethembeka?
  4. Yiziphi izibopho ezisebenza ku-balance sheet elungisiwe, ikakhulukazi izimpahla ezingabonakali kanye nezimali zezimali ezihlehlisiwe?
  5. Ngasiphi isikhathi esigabeni esicindezelayo ibhange liphula ama-buffers ayo, futhi yini ozoba nayo ukulawula?

Isihloko esilandelayo sibhekene nengxenye yesithathu yobuqotho bokuzivikela: ukuthengiselana nokuxhaswa ngokuqinile.

Sources(9)
  1. Basel Committee: Basel III: A global regulatory framework for more resilient banks and banking systems (revised June 2011) · checked 2026-10-07
  2. Basel Committee: Basel III: Finalising post-crisis reforms, high-level summary · checked 2026-10-07
  3. Financial Stability Institute: The capital buffers in Basel III, executive summary · checked 2026-10-07
  4. Bank for International Settlements: Basel III overview and transitional arrangements · checked 2026-10-07
  5. Regulation (EU) No 575/2013 (Capital Requirements Regulation), consolidated text, Article 92 · checked 2026-10-07
  6. Directive 2013/36/EU (Capital Requirements Directive), consolidated text, Articles 12 and 129 · checked 2026-10-07
  7. DFSA Rulebook: Prudential, Investment, Insurance Intermediation and Banking Module (PIB), VER52/01-26 · checked 2026-10-07
  8. ADGM FSRA Rulebook: Prudential, Investment, Insurance Intermediation and Banking Rules (PRU) · checked 2026-10-07
  9. ECB Banking Supervision: Guide to assessments of fintech credit institution licence applications (March 2018) · checked 2026-10-07

Ulwazi kuphela, hhayi iziphakamiso zomthetho, zezimali noma zokutshala imali. Isaziso sokulawulwa