Бу саҳифа инглиз тилидан автоматик тарзда таржима қилинган ва таржимон томонидан текширилмаган. Ҳуқуқий ва тартибга солиш шартлари ноаниқ бўлиши мумкин. Инглизча версияси ишончли ҳисобланади. Ушбу саҳифани инглиз тилида ўқинг
Ёрдамчи билан суҳбатлашиш

Юрисдикция · Америка ва Кариб денгизи

Боливия

Боливия бир назоратчи, яъни Autoridad de Supervisión del Sistema Financiero (ASFI) томонидан бошқариладиган банк-марказли молиявий тизимига эга. 2013 йилги Ley de Servicios Financieros қонунида ҳар бири қонунда белгиланган минимал капиталга эга бўлган субъектлар турларининг ёпиқ рўйхати белгилаб қўйилган. Banco Central de Bolivia тўлов тизими қоидаларини белгилаб қўйди ва 2024 йил июнда аҳолига тартибга солинган тўлов каналлари орқали виртуал активларни харид қилишга рухсат берди. Empresas de Tecnología Financiera учун fintech режими 2025 йилда бошланади.

Риск байроқчасиЮқори хавф
FATFЎстирилган кузатув (қора рўйхат)
EU AML юқори хавф рўйхатиРўйхатга олинган
ЕИ солиқ рўйхатиРўйхатга олинмаган
Лицензия режими8
СўмBOB
S&P рейтингиCCC+
Кейинги сайлов2030

Боливия 2025 йилнинг 13 июнь куни FATF кучайтирилган кузатув остига қўйилди. У ҳали ҳам 2026 йилнинг 19 июнидаги FATF баёнотида рўйхатга олинган (2026 йил октябрь ойининг якуний натижалари ҳали йўқ). У 2025 йилнинг 4 декабрида қабул қилинган ва 2026 йилнинг 29 январидан кучга кирган (EU) 2026/83 Делегация қоидаси билан Европа Иттифоқининг юқори хавфли учинчи мамлакатлар рўйхатига қўшилган. У на 2026 йилнинг 9 октябрдаги Кенгаш хулосалари томонидан қайта кўриб чиқилган Европа Иттифоқи солиқ рўйхатининг I иловасида, на II иловасида йўқ. 2026 йилнинг 13 октябрида текширилди.

Ҳукумат ва сиёсат

Ҳукумат
Президент республикаси (кўпмиллатли давлат)
Президент
Rodrigo Paz Pereira · 2025 йил ноябрдан буён
Президент
Родриго Паз Перейра (Ислом демократик партияси (PDC))
Ҳокимият партиялари
Христиан демократик партияси (PDC)
Охирги сайлов
2025 йилнинг 19 октябрида ўтказиладиган президентлик ва парламент сайловлари.
Кейинги сайлов
2030 йил. Президентлик муддати 2030 йилнинг 8 ноябрига қадар давом этади. Биринчи босқич 2025 йилнинг 17 августида бўлиб ўтади. Губернатор ва мэрлар учун маҳаллий сайловлар 2026 йилнинг 22 мартида ўтказилади.
Қонунчилик
Қонунчилик палатаси: икки палатали, депутатлар палатаси (130 ўрин) ва сенаторлар палатаси (36 ўрин)
Юрисдик тизим
Жиноят ҳуқуқи

Иқтисодиёт ва молия

Аҳоли
12.6m (2025)
ЯИМ
USD 65.2млрд (2025)
Киши бошига ЯИМ
USD 5,185 (2025)
Сўм
Boliviano (BOB), бошқариладиган айланма: 2026 йил июнь ойининг охиридан бошлаб Banco Central de Bolivia банк бозоридаги транзакциялардан кундалик расмий курсни белгилайди, бир АҚШ доллари учун 6.96 нинг узоқ пайини тугатади
Марказий банк
Марказий банк
Кредит рейтинги
S&P CCC+ (мустаҳкам) · Moody's Caa2 (мусбат) · Fitch CCC (2026 йил октябрь ойидан бошлаб)

Боливия иқтисодиёти кумуш, цинк, олтин, табиий газ ва сояга асосланган. Банклар молиявий тизимни назорат қилиш идораси (ASFI) томонидан назорат қилинади, Banco Central de Bolivia эса пул ва алмашув курслари сиёсатини юритади.

Банк

Кўп банк лицензияси

Минус капиталБоливия капитали UFV 30,000,000 ни ташкил этади (217-модда). UFV инфляция индексига эга бирлик бўлиб, ҳар куни боливия миқдори ўзгаради. Ички ишлар вазири юқори фармон билан минимал суммани ошириши мумкин, лекин уни пасайтириши мумкин эмас (155-модда).
Вақт чизиғиЁзилмаган
ҲуқуқМолия

Боливиядаги тўланган капитал UFV 30,000,000га тенг (модда. 217). UFV инфляция индексли бирлик бўлиб, шунинг учун Boliviano миқдори ҳар куни ўзгаради. Ижроия ҳокимияти юқори фармон билан минимални ошириши мумкин, аммо уни пасайтириши мумкин эмас (модда. 155).

Қонун
Ley N° 393 de Servicios Financieros of 21 August 2013, arts. 150 to 158, 215 to 217 and 230 to 232
Паспортлаш
Паспортлаштириш режими йўқ.
Алоқа шартлари
  • Sociedad anónima with registered ordinary shares (art. 230)
  • Ат номи 'banco' сўзи билан бошланиши керак (230-модда)
  • Камида бешта асосчи, уларнинг ҳеч бири 153-модда (215-модда)га кўра дисквалификация қилинмаган.
  • Таъсисчилар ўз маблағларининг тўлов қобилиятини, яхши аҳволини ва қонуний келиб чиқишини кўрсатишлари лозим (152-модда).
  • Икки босқич: permiso de constitución, кейин licencia de funcionamiento, иккаласи ҳам ASFIдан (216-модда)
  • Фақат нақд капитал ҳиссалари (156-модда)
  • Таъсисчилар биринчи уч йилда акцияларни сотиш учун ASFI рухсатига муҳтож (158-модда)
Sources(1)
  1. BCB: Ley N° 393 de Servicios Financieros (text of 21 August 2013) · checked 2026-10-13
Банк

Банк PYME (кичик ва ўрта бизнес банк лицензияси)

Минус капиталБоливияда тўланган капитал UFV 18,000,000га тенг (217-модда).
Вақт чизиғиЁзилмаган
ҲуқуқМолия

Боливианоларда тўланган капитал UFV 18,000,000га тенг (217-модда).

Қонун
Ley N° 393 de Servicios Financieros, arts. 151, 215 to 217
Паспортлаш
Паспортлаштириш режими йўқ.
Алоқа шартлари
  • Кўплаб банклар каби икки босқичли ASFI жараёни (216-модда)
  • Камида бешта асосчи, улар дисквалификация қилинмаган (215-модда)
  • 'banco' сўзини ўз исмининг биринчи сўзи сифатида ишлатади (151-модда)
Sources(1)
  1. BCB: Ley N° 393 de Servicios Financieros (text of 21 August 2013) · checked 2026-10-13
Банк

хорижий банк филиали лицензияси

Минус капиталЁзилмаган
Вақт чизиғиЁзилмаган
ҲуқуқМолия
Қонун
Ley N° 393 de Servicios Financieros, arts. 160, 162 and 233
Паспортлаш
Паспортлаштириш режими йўқ.
Алоқа шартлари
  • Фаолияти хорижий банк филиаллари учун ASFI қоидаларига мувофиқ бўлиши керак (233-модда)
  • ASFI ўз мамлакатидаги лицензиялаш шартлари камида Боливия қонунлари (модда 233) билан бир хил даражада қатъий эканини текширади.
  • ASFI филиалнинг ўз ватани билан савдо ва молиявий алоқалар учун потенциал ҳиссасини баҳолайди (160-модда).
  • Фаолияти Боливиядаги кўплаб банклар билан бир хил ҳуқуқ ва қоидаларга эга (233-модда)
  • Кўпроқ ваколатга эга бўлган қонуний вакил талаб этилади (162-модда)
  • Мунозаралар Боливия судларига боради (233-модда)
Sources(1)
  1. BCB: Ley N° 393 de Servicios Financieros (text of 21 August 2013) · checked 2026-10-13
Электрон пул ташкилоти

Мобиль тўлов хизматлари компанияси

Минус капиталБоливия валютасида тўланган капитал UFV 3,000,000га тенг (368-модда). Капитал нақд ёки натура шаклида тўланиши мумкин, аммо натура шаклидаги капитал бизнесда фойдаланиладиган кўчмас мулк ва технологик платформалар билан чегараланади. Қўшимча капитал айланмадаги электрон пулни қўллаб-қувватлайдиган ишончни молиялаштириши керак (373-модда).
Вақт чизиғиЁзилмаган
ҲуқуқМолия

Боливия валютасида тўланган капитал UFV 3,000,000га тенг (368-модда). Капитал нақд ёки натура шаклида тўланиши мумкин, аммо натура шаклидаги капитал бизнесда фойдаланиладиган номоддий активлар ва технологик платформалар билан чекланади. Қўшимча капитал айланмадаги электрон пулни қўллаб-қувватлайдиган ишончни молиялаштириши керак (373-модда).

Қонун
Ley N° 393 de Servicios Financieros, arts. 151 and 368 to 375
Паспортлаш
Паспортлаштириш режими йўқ.
Алоқа шартлари
  • Мобил ҳисобварақ-фактуралар чиқаради ва тўлов ҳисобварақларини юритади (369-модда)
  • Молиявий воситачиликни амалга ошира олмайди (371-модда)
  • Хизматни бошқа ташкилотга юклаш мумкин эмас (371-модда)
  • Компания ҳаёти давомида электрон пулни қўллаб-қувватлаш учун молиявий воситачида сақланадиган ишонч (373-модда)
  • Мулоқот оператори шериклари бир гуруҳда бўлса, хавфсизлик қоидалари талаб этилади (374-модда)
  • ASFI 2025 йил охирида бирта лицензияланган компания ҳақида хабар берган.
Sources(2)
  1. BCB: Ley N° 393 de Servicios Financieros (text of 21 August 2013) · checked 2026-10-13
  2. ASFI: Memoria 2025 · checked 2026-10-13
Тўлов хизматлари провайдери (PSP)

Электрон карталар администратори

Минус капиталБоливия валютасида тўланган капитал UFV 2,500,000га тенг (358-модда).
Вақт чизиғиЁзилмаган
ҲуқуқМолия

Боливияликларда тўланган капитал UFV 2,500,000га тенг (358-модда).

Қонун
Ley N° 393 de Servicios Financieros, arts. 151 and 358 to 360
Паспортлаш
Паспортлаштириш режими йўқ.
Алоқа шартлари
  • Тўғридан-тўғри мақсад; бошқа молиявий ёки воситачилик фаолияти йўқ (359-модда)
  • Карта тармоғига савдогарларни рўйхатдан ўтказади (art. 359)
  • Кредит, дебет ва олдиндан тўланган карта тўловларини молиявий воситачилар томонидан чиқарилган карталар учун амалга оширади (359-модда)
  • Автоматлар ва савдогарларда электрон карта тўловларини амалга оширади (359-модда)
  • Акциядорлик капитали устав фондига киритилганда тўланиши лозим (156-модда)
Sources(1)
  1. BCB: Ley N° 393 de Servicios Financieros (text of 21 August 2013) · checked 2026-10-13
FX брокери

Casa de Cambio (биржа лицензияси)

Минус капиталБоливия песосида тўланган капитал компания учун UFV 500,000 ёки якка тартибдаги тадбиркор учун UFV 100,000 (363-модда).
Вақт чизиғиЁзилмаган
ҲуқуқМолия

Боливияликларда тўланган капитал компания учун UFV 500,000га тенг ёки UFV 100,000 ягона эгаси учун (363-модда).

Қонун
Ley N° 393 de Servicios Financieros, arts. 151 and 362 to 366
Паспортлаш
Паспортлаштириш режими йўқ.
Алоқа шартлари
  • Company form: sociedad anónima or sociedad de responsabilidad limitada (art. 362)
  • Компания валюта, нақд пулли йўловчи чеклари ва хорижий чекларни сотиб олиш ва сотиш ҳуқуқига эга (364-модда)
  • Компания ўз ҳудудида пул ўтказмаларини юбориши ва қабул қилиши, шунингдек, тўлов агенти сифатида келиб тушаётган пул ўтказмаларини тўлаши мумкин (364-модда).
  • Ягона мулкдор фақат валютани сотиб ва сотиши мумкин (364-модда)
  • Ҳеч қандай молиявий воситачилик йўқ ва хизматнинг аутсорсинги йўқ (366-модда)
Sources(2)
  1. BCB: Ley N° 393 de Servicios Financieros (text of 21 August 2013) · checked 2026-10-13
  2. ASFI: Memoria 2025 · checked 2026-10-13
Виртуал актив хизмат провайдери (VASP)

Empresa de Tecnología Financiera (ETF) виртуал актив хизматларини кўрсатувчи компания (PSAV)

Минус капиталЁзилмаган
Вақт чизиғиЁзилмаган
ҲуқуқМолия
Қонун
Ley N° 393 de Servicios Financieros, art. 19(IV) (added by Ley N° 1543); Decreto Supremo N° 5384 of 7 May 2025, arts. 4 and 5; Reglamento para Empresas de Tecnología Financiera (Resolución ASFI/540/2025 of 3 July 2025, amended by Resolución ASFI/1203/2025 of 28 November 2025)
Паспортлаш
Паспортлаштириш режими йўқ.
Алоқа шартлари
  • ETF молиявий ташкилот сифатида ташкил этилиши керак (DS 5384, art. 4)
  • Уга ASFI тузиш рухсати ва ишлаш лицензияси керак (DS 5384, Art. 4)
  • Рўйхатга олинган категориялар блокчейн, токенлаштирилган активлар, виртуал активлар ва PSAV хизматлари (DS 5384, art. 5)
  • ASFI ETF дан ўз назорат қутисига киришни талаб қилиши мумкин, Entorno Controlado de Pruebas (DS 5384, art. 5)
  • Ҳозирда фаолият юритаётган фирмалар 2026 йилнинг 30 апрелига қадар адаптацияни бошлаш учун ният хатини тақдим этишлари керак (Resolución ASFI/1203/2025)
  • ASFI 2026 йил апрель ойига қадар ETFларга ўнта адаптация сертификатларини чиқарган.
Sources(6)
  1. ASFI: Empresas de tecnología financiera en Bolivia, un nuevo horizonte para la innovación financiera (summary of DS 5384) · checked 2026-10-13
  2. ASFI: press release, ASFI emite el Reglamento para Empresas de Tecnología Financiera (15 July 2025) · checked 2026-10-13
  3. ASFI: Boletín Informativo No. 69, September 2025 (Resolución ASFI/540/2025) · checked 2026-10-13
  4. ASFI: Boletín Informativo No. 70, December 2025 (Resolución ASFI/1203/2025) · checked 2026-10-13
  5. ASFI: Memoria 2025 · checked 2026-10-13
  6. ASFI: Resumen Audiencia de Rendición Pública de Cuentas Inicial Gestión 2026 · checked 2026-10-13
Инвестиция компанияси

Ҳисоб-китоблар

Минус капиталЁзилмаган
Вақт чизиғиЁзилмаган
ҲуқуқМолия
Қонун
Ley N° 1834 del Mercado de Valores of 31 March 1998, arts. 17 to 19; Recopilación de Normas para el Mercado de Valores, Libro 4, Título III (Reglamento para Agencias de Bolsa)
Паспортлаш
Паспортлаштириш режими йўқ.
Алоқа шартлари
  • Sociedad anónima with the sole purpose of securities intermediation (art. 17)
  • Асосий номида 'Agencia de Bolsa' бўлиши керак (17-модда)
  • Қўлга киритилган сармоя миқдори унинг фаолият тури учун тартиб билан белгиланган минимал миқдордан ортиқ бўлиши керак (18-модда)
  • Камида бир Боливия фонд биржасининг акциядори бўлиши керак (18-модда)
  • Яхши офислар ва шароитлар (18-модда)
  • Бизнесни бошлашдан олдин Registro del Mercado de Valores да рўйхатдан ўтиш (18-модда)
Sources(1)
  1. BCB: Ley N° 1834 del Mercado de Valores · checked 2026-10-13
Маъмурлар

Ким назорат қилади

  • Autoridad de Supervisión del Sistema Financiero (ASFI) · websitebanks, E-money institutions, Payment service providers, Virtual asset service providers (VASPs), Investment firms, FX brokers
  • Banco Central de Bolivia (BCB) · веб-сайтТўлов хизматларини кўрсатувчилар

Капитал бирликлари: Боливия қонуни минимал капитални Unidades de Fomento a la Vivienda (UFV)да белгилайди. UFV Banco Central de Bolivia томонидан эълон қилинган инфляция индексланган ҳисоб бирлигидир. У пул эмас ва ISO кодига эга эмас. Шунинг учун ҳар бир лицензия матнда UFV рақамини кўрсатади, Boliviano миқдори сақланмайди. Капитал рақамлари Banco Central de Bolivia томонидан чоп этилган Ley N° 393нинг 2013 йилдаги матнидан олинган; бу мақолаларга кейинчалик ўзгаришлар топилмади, аммо ASFI'дан консолидацияланган матн очилмади. Agencia de bolsa учун минимал капитал ASFI қоидаларида белгиланган, у ASFI серверида очилмаслиги мумкин, шунинг учун у нуқсонли ҳисобланади. Ley 393-да банк ёки бошқа лицензиялар учун қонуний қарор муддати топилмади, шунинг учун вақт чизиғи нуқсонли ҳисобланади. ASFI ариза тўловлари тасдиқланмаган, шунинг учун тўлов майдонлари нуқсонли ҳисобланади. Виртуал активлар: Banco Central de Bolivia'нинг Resolución de Directorio N° 082/2024, 2024 йил 25 июнь санаси, 2020 йилдаги тақиқни бекор қилди ва виртуал активларни сотиб олиш ва сотиш учун электрон тўлов каналларини қўллаш имконини берди. BCB виртуал активлар қонуний тўлов воситаси эмаслигини таъкидлайди. Decreto Supremo N° 5384 PSAVни таърифлайди. Унинг fintech режими ҳам тўлов хизматлари ва молиялаштириш платформаларини қамраб олади. ASFI пул ўтказмалари ва пул жўнатмалари компаниялари (empresas de giro y remesas de dinero), лизинг, факторинг ва бошқа қўшимча хизмат компанияларига лицензия беради; улар қамраб олинмаган. Суғурта алоҳида идора томонидан назорат қилинади ва қамраб олинмаган. Онлайн ўйинлар қамраб олинмаган.

Олий маълумот

Боливия ҳақида

Боливия глобусда
Боливия харитаси Сукре (конституциявий пойтахт); Ла-Пас - ҳукумат қароргоҳи
Ернинг табиий чегаралари. Харитада кўрсатилганигина.
Ҳолат
Мустақил давлат
Капитал
Сукре (конституциявий пойтахт); Ла-Пас - ҳукумат қароргоҳи
Энг йирик шаҳар
Санта-Крус-де-ла-Сьерра
Алоқа
1,098,581 km²
Расмий тиллар
Испанча, кечуа, аймара, гуарани
Вақт зонаси
UTC-04:00

Бош экспортлар

  • Қимматбаҳо тошлар ва концентратлар
  • Зинк конлари ва концентратлари
  • Олтин
  • Табиий газ
  • Қоғоз
  • Соя нон ва мой

Бош экспорт шериклари

  • Хитой
  • Бразилия
  • Ҳиндистон
  • Япония
  • Перу
Sources for the country information(16)

Мамлакат маълумотлари 2026 йилнинг 13 октябрида текширилган. Лицензиялаш маълумотлари 2026 йилнинг 13 октябрида янгиланган. Фақат ахборот, ҳуқуқий маслаҳат эмас; талаблар ўзгарган. Регламент хабари.